قدم‌زدن اثر توماس برنهارد

عکس قدم‌زدن
عکس قدم‌زدن

کتاب قدم‌زدن

انتشارات:

روزنه

معرفی کتاب قدم‌زدن

گاهی یک قدم‌زدن ساده به مسیری برای رویارویی با تاریک‌ترین و فرساینده‌ترین شکل‌های اندیشیدن تبدیل می‌شود. کتاب «قدم‌زدن» نوشته توماس برنهارد، داستانی درباره علت بروز دیوانگی کارر، اندیشه به هستی و پیامدهای سنگین تفکر درباره جهان است.

برنهارد در این اثر، بیماری روانی و جنون را فقط به‌عنوان وضعیت‌هایی فردی مطرح نمی‌کند؛ بلکه آن‌ها را در پیوند با اندیشیدن و تلاش برای فهم جهان به نمایش می‌گذارد. حاصل، داستانی است که بیش از آن‌که بر پیشبرد حادثه‌ها تکیه کند، خواننده را به تجربه روندی دشوار، تکرارشونده و رنج‌بار در زبان و ذهن دعوت می‌کند.

درباره کتاب قدم‌زدن

در مرکز داستان، کارر قرار دارد؛ شخصیتی که دیوانگی او و علت شکل‌گیری آن به یکی از محورهای اصلی روایت تبدیل می‌شود. کتاب در پی پاسخ‌گویی ساده و قطعی به این وضعیت نیست، بلکه پیوند میان تفکر، هستی، جهان و ازهم‌گسیختگی روانی را پیش روی خواننده می‌گذارد. در این نگاه، فکر کردن می‌تواند به تجربه‌ای سنگین بدل شود؛ تجربه‌ای که آرامش ذهن را بر هم می‌زند و فرد را در برابر پرسش‌های پایان‌ناپذیر قرار می‌دهد.

ویژگی برجسته «قدم‌زدن» در فرم روایت و زبان آن آشکار می‌شود. یک «من» بی‌نام و ناشناس، که خاموش است یا بسیار کم سخن می‌گوید، داستان را از خلال گفته‌های اوهلر نقل می‌کند. اوهلر با راوی سخن می‌گوید و آنچه را کارر به او گفته است بازمی‌گوید. بنابراین، خواننده با روایتی چندلایه مواجه است؛ روایتی که فاصله میان راوی، شنونده و شخصیت اصلی را حفظ می‌کند و اطلاعات را مستقیم و بی‌واسطه در اختیار او نمی‌گذارد.

این ساختار، گفتار و تکرار را به بخش مهمی از تجربه خواندن تبدیل می‌کند. در داستان، گفته‌های اوهلر ۴۷۴ بار نقل می‌شود؛ جزئیاتی که نشان می‌دهد تکرار صرفاً وسیله انتقال ماجرا نیست، بلکه بخشی از معماری اثر و شیوه بازنمایی ذهن است. جمله‌ها و نقل‌قول‌ها همچون مسیرهایی پیوسته، خواننده را از یک فکر به فکر دیگر می‌برند و امکان تأمل درباره چگونگی شکل‌گیری معنا را فراهم می‌کنند.

در این اثر، فرم بر انتقال مستقیم محتوا تقدم دارد. برنهارد می‌کوشد خودِ اندیشیدن را به نمایش بگذارد و روند دردناک آن را به زبان تبدیل کند. ازاین‌رو، ممکن است خواننده به‌جای مواجهه با داستانی متعارف و حادثه‌محور، با جریان ذهن، بازگویی، تکرار و حرکت تدریجی در سخن روبه‌رو شود. «قدم‌زدن» برای کسانی که به روایت‌های ساختارشکن، زبان ادبی و کاوش در مرزهای ذهن علاقه دارند، تجربه‌ای متفاوت از داستان‌خوانی فراهم می‌کند.

درون‌مایه بیماری روانی و جنون در آثار توماس برنهارد جایگاهی برجسته دارد و در این داستان نیز از زاویه‌ای مرتبط با اندیشیدن به جهان پیگیری می‌شود. با این حال، کتاب را نمی‌توان فقط روایتی درباره یک وضعیت روانی دانست؛ زیرا مسئله اصلی آن به رابطه انسان با فکر، هستی و زبان گسترش پیدا می‌کند. خواننده در طول اثر باید به چگونگی انتقال فکر، تغییر شکل آن در نقل قول‌ها و اثر تکرار بر تجربه ذهنی خود توجه کند.

نویسنده کتاب قدم‌زدن

توماس برنهارد نویسنده‌ای اتریشی است که در «قدم‌زدن» به سراغ موضوعاتی چون اندیشیدن به هستی، تفکر، بیماری روانی و جنون می‌رود. نگاه او در این داستان، بیش از ارائه توضیحی بیرونی درباره شخصیت‌ها، بر ساختن تجربه‌ای زبانی و ذهنی استوار است؛ تجربه‌ای که در آن شیوه روایت به اندازه موضوع اهمیت دارد.

در آثار برنهارد، درون‌مایه جنون و بیماری روانی از نخستین رمان او، «زمهریر»، نقشی برجسته داشته است. «قدم‌زدن» نیز این دغدغه را در قالب روایتی چندلایه و زبانی مبتنی بر بازگویی و تکرار دنبال می‌کند. برای شناخت رویکرد نویسنده، توجه به همین پیوند میان محتوا، فرم و رنج اندیشیدن اهمیت دارد.

خرید کتاب قدم‌زدن به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به داستان‌های روان‌شناختی و ادبیاتی علاقه دارید که ذهن، جنون و نسبت انسان با جهان را بررسی می‌کنند، «قدم‌زدن» می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب‌تر است که از روایت‌های خطی و توضیح‌های مستقیم فاصله می‌گیرند و از کشف معنا در زبان، تکرار و ساختار روایت لذت می‌برند.

همچنین اگر مطالعه آثار توماس برنهارد و رمان‌هایی با دغدغه‌های هستی‌شناختی، فضای ذهنی سنگین و فرم روایی غیرمتعارف را دنبال می‌کنید، این داستان فرصت مناسبی برای روبه‌رو شدن با یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های ادبیات اوست. هنگام خرید، انتظار داستانی پرحادثه و ساده را نداشته باشید؛ این اثر بیشتر شما را به شنیدن صداهای روایت، دنبال کردن گفته‌های اوهلر و تأمل در تبدیل اندیشیدن به زبان دعوت می‌کند. در نهایت، ارزش خواندن آن در تجربه‌ای است که میان فکر، زبان و ازهم‌گسیختگی روانی شکل می‌گیرد.

توماس برنهارد
توماس برنهارد

دیگر آثار این نویسنده

استادان بزرگ
نسخ
ارزان خورها
الیزابت دوم
میدان دلاوران
باز نویسی
جشن برای بوریس
قدم‌زدن