توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر اثر هانا آرنت

عکس توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر
عکس توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر

کتاب توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر

انتشارات:

ثالث

نویسنده:

هانا آرنت

نویسنده:

هانا آرنت

معرفی کتاب توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر

چگونه می‌توان دو دشمن تاریخی را که در جبهه‌های متخاصم ایستاده‌اند، در یک چارچوب نظری واحد بررسی کرد؟ کتاب توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر، اثر هانا آرنت، با چنین پرسش دشواری آغاز می‌شود و می‌کوشد ماهیت، ساختار، سازماندهی و کارکرد حاکمیت توتالیتر را توضیح دهد.

این اثر جلد سوم مجموعه سه‌جلدی «عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر» است و به مطالعه تطبیقی دو رژیم و جنبش مهم می‌پردازد: رژیم بولشویستی‌کمونیستی شوروی و رژیم ناسیونال‌سوسیالیستی آلمان. آرنت در این بررسی نشان می‌دهد که مخالفت ایدئولوژیک و تاریخی این دو، مانع از آن نیست که بتوان سازوکار سیاسی‌ـ‌اجتماعی مشترک آن‌ها را تحلیل کرد.

درباره کتاب توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر

موضوع اصلی کتاب، ارائه نظریه‌ای درباره حاکمیت توتالیتر است؛ نظریه‌ای که فقط به نام یا شعار یک رژیم توجه نمی‌کند، بلکه ماهیت درونی، سازمان سیاسی، ساختار اجتماعی و شیوه کارکرد آن را زیر نظر می‌گیرد. آرنت برای رسیدن به این هدف، دو جنبش و رژیم را در کنار هم قرار می‌دهد که از نظر ایدئولوژیک دشمن یکدیگر بودند و جنگی ویرانگر میان آن‌ها میلیون‌ها قربانی بر جای گذاشت. ارزش روش تطبیقی کتاب در همین نقطه آشکار می‌شود: خواننده باید ببیند چگونه نظام‌هایی با ایدئولوژی‌های متضاد می‌توانند در ساختن نظمی هم‌سرشت به هم نزدیک شوند.

در نگاه مطرح‌شده در کتاب، این دو رژیم سازه‌ای سیاسی‌ـ‌اجتماعی پدید می‌آورند که در آن انسان کنشگر از فرایند هستی کنار گذاشته می‌شود. به‌جای انسان، فرایندهای هیولایی تاریخ در کمونیسم و طبیعت در نازیسم نقش تعیین‌کننده پیدا می‌کنند. در چنین نظمی، فرد دیگر به‌عنوان موجودی مستقل و برخوردار از امکان کنش سیاسی دیده نمی‌شود؛ هر انسانی که در مسیر این فرایندها قرار بگیرد، فارغ از گناهکار یا بی‌گناه بودن و کنشگر یا بی‌کنش بودن، ممکن است از میان برداشته شود.

آرنت این حذف انسان را با اشاره به دو سرنوشت هولناک توضیح می‌دهد: نابودی فوری در جوخه‌های اعدام یا سپرده‌شدن به تاریکی اردوگاه‌ها و دیار فراموش‌شدگان. اردوگاه در این تحلیل فقط محل نگهداری افراد نیست؛ نمادی از نظمی است که می‌کوشد وجود انسان را چنان انکار کند که گویی او هرگز وجود نداشته است. از همین رو، مطالعه کتاب با تجربه‌ای صرفاً تاریخی یا توصیفی محدود نمی‌ماند و به پرسش درباره جایگاه انسان در ساختارهای سیاسی افراطی راه می‌برد.

یکی از ویژگی‌های مهم اثر، جدی‌گرفتن تفاوت میان رژیم‌هایی است که در نگاه نخست ممکن است همگی تمامیت‌خواه به نظر برسند. آرنت با تدوین و توضیح نظریه خود، امکان داوری دقیق‌تر را فراهم می‌کند تا بتوان تشخیص داد کدام رژیم بر پایه چه ویژگی‌هایی توتالیتر، کدام شبه‌توتالیتر، کدام پیشاتوتالیتر و کدام غیرتوتالیتر است. بنابراین، کتاب صرفاً فهرستی از نمونه‌های سیاسی نیست، بلکه تلاشی برای ساختن معیارهای تحلیلی و روشن‌کردن مرز میان انواع حاکمیت است.

خواندن این اثر مستلزم توجه به پیوند میان ایدئولوژی، سازمان سیاسی، فرایندهای تاریخی و حذف انسان از عرصه کنش است. کتاب به‌جای آن‌که دو نظام مورد بررسی را به‌دلیل دشمنی تاریخی‌شان کاملاً جدا و بی‌ارتباط ببیند، سازوکار مشترک آن‌ها را بررسی می‌کند و از خواننده می‌خواهد میان تفاوت شعارها و شباهت ساختارها تمایز بگذارد. در نتیجه، انتظار شما از این کتاب باید مواجهه با تحلیلی نظری، مقایسه‌ای و عمیق درباره توتالیتاریسم باشد؛ تحلیلی که مسئله قدرت را با سرنوشت انسان پیوند می‌دهد.

نویسنده کتاب توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر

هانا آرنت در این کتاب نویسنده‌ای تحلیلگر و نظریه‌پرداز است که مسئله اصلی خود را به توصیف رویدادها محدود نمی‌کند. او می‌کوشد از دل مطالعه تطبیقی رژیم بولشویستی‌کمونیستی شوروی و رژیم ناسیونال‌سوسیالیستی آلمان، الگویی برای فهم حاکمیت توتالیتر بسازد. روش او بر کنار هم گذاشتن دو دشمن تاریخی و بررسی دقیق ماهیت، ساختار، سازماندهی و کارکرد آن‌ها استوار است.

اهمیت رویکرد آرنت در این است که از ساده‌سازی فاصله می‌گیرد. او از یک سو تضاد ایدئولوژی‌های کمونیستی و نازیستی را نادیده نمی‌گیرد و از سوی دیگر، امکان شکل‌گیری سازه‌ای سیاسی‌ـ‌اجتماعی همسان را در هر دو بررسی می‌کند. به این ترتیب، خواننده با تحلیلی روبه‌رو می‌شود که هم تفاوت‌ها را می‌بیند و هم ویژگی‌های مشترک حاکمیت توتالیتر را آشکار می‌سازد.

خرید کتاب توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به نظریه سیاسی، مطالعه تطبیقی رژیم‌ها و فهم ساختارهای توتالیتر علاقه دارید، این کتاب می‌تواند انتخابی جدی برای شما باشد. اثر حاضر برای خوانندگانی مناسب است که می‌خواهند بدانند چگونه دو نظام با ایدئولوژی‌های متضاد می‌توانند در حذف انسان از فرایند هستی و ساختن نظمی سیاسی‌ـ‌اجتماعی هم‌سرشت به یکدیگر نزدیک شوند.

این کتاب همچنین برای کسانی پیشنهاد می‌شود که به تحلیل کمونیسم، نازیسم، اردوگاه‌ها، جوخه‌های اعدام و مرز میان رژیم‌های توتالیتر، شبه‌توتالیتر، پیشاتوتالیتر و غیرتوتالیتر علاقه‌مندند. اگر دنبال اثری هستید که به‌جای قضاوت شتاب‌زده، معیارهای نظری برای تشخیص ویژگی‌های حاکمیت توتالیتر در اختیارتان بگذارد، توتالیتاریسم ۳ می‌تواند مطالعه‌ای چالش‌برانگیز و روشنگر باشد.

هانا آرنت
هانا آرنت

از گور برخاسته! وقتی می‌خواهیم به بزرگی ابعاد برخی جنایات پی ببریم شاید مطالعهٔ موردی افرادی که قربانی بوده‌اند بهترین راه است؛ آن موقع خواهیم فهمید که ممکن بود بسیاری از افرادی که توسط نازی‌ها کشته شدند، اگر جان سالم به در می‌بردند، می‌توانستند مانند «هانا آرنت» به یکی ا...

از گور برخاسته! وقتی می‌خواهیم به بزرگی ابعاد برخی جنایات پی ببریم شاید مطالعهٔ موردی افرادی که قربانی بوده‌اند بهترین راه است؛ آن موقع خواهیم فهمید که ممکن بود بسیاری از افرادی که توسط نازی‌ها کشته شدند، اگر جان سالم به در می‌بردند، می‌توانستند مانند «هانا آرنت» به یکی ا...

دیگر آثار این نویسنده

آنچه می‌ماند
کارل مارکس و سنت اندیشه سیاسی در غرب
محبت و آگوستین
محاوره طالب و مطلوب (مکاتبات آرنت-یاسپرس (۱۹۶۹-۱۹۲۶)
توتالیتاریسم ۳: عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر
کتاب زبان انگلیسی آیشمن در اورشلیمEICHMANN IN JERSALEM (رقعی)
میراثی نمانده جز زبان مادری
توتالیتاریسم (عناصروخاستگاه‌ها) کتاب‌پارسه
امپریالیسم (عناصروخاستگاه‌ها) کتاب‌پارسه
یهودی ستیزی