تیولا اثر علی عابدی
معرفی کتاب تیولا: نمایشنامه
اگر دریا برای شما فقط تصویری از آرامش و گستردگی نیست و میتواند به استعارهای از هویت، بقا و دگرگونی تبدیل شود، «تیولا: نمایشنامه» تجربهای متفاوت پیش رویتان میگذارد. علی عابدی در این نمایشنامه با زبانی شخصی، پرداختی خیالپردازانه و طنزی گزنده، به سراغ جهانی میرود که در آن مرز میان انسان، موجود دریایی و پرسشهای بنیادین درباره زندگی و مرگ سیال است.
این اثر بخشی از جریان نمایشنامهنویسی معاصر ایران است که دغدغههای اجتماعی را در قالبی غیرمتعارف دنبال میکند. ترکیب سوررئالیسم و ابزورد، فضای ویژهای میسازد؛ فضایی که در آن گفتوگوها همزمان ساده، غریب، شوخطبعانه و تأملبرانگیز به نظر میرسند. «تیولا» برای مخاطبی نوشته شده است که از تئاتر صرفاً روایت خطی و پاسخهای روشن نمیخواهد و از روبهرو شدن با پرسشهای چندلایه لذت میبرد.
درباره کتاب تیولا: نمایشنامه
در بخشهایی از نمایشنامه، گفتوگویی میان تیولا و پیرمرد شکل میگیرد. تیولا خود را شبیه موجودی دریایی، عروس دریایی، معرفی میکند و شباهت خود را مولکولی میداند. توضیح او درباره موجودی دورهای که پس از پایان صد سال، دوره صدساله دیگری را آغاز میکند، گفتوگو را از یک معرفی معمولی دور میکند و به مفاهیمی مانند تولد دوباره، بلوغ، جهش سلولی و مرگ میرساند.
این گفتوگوها با منطق روزمره پیش نمیروند؛ همین فاصله از واقعیت آشنا، یکی از ویژگیهای مهم فضای اثر است. تیولا و پیرمرد در مکالمهای کوتاه، پرسشهایی را پیش میکشند که میتوانند ذهن خواننده را درباره هویت و معنای زیستن درگیر کنند. با این حال، نمایشنامه پاسخ قطعی و مستقیم عرضه نمیکند؛ طنز گزنده و موقعیتهای نامتعارف، بهجای توضیح دادن، امکان تفسیر و مکث را بیشتر میکنند.
عابدی در آثارش به موضوعاتی مانند جنگ و افراد حاشیهای اجتماع توجه دارد و در «تیولا» نیز جهان نمایشی خود را با همان نگاه خاص و متفاوت شکل میدهد. در این جهان، امر غریب میتواند در کنار امر روزمره قرار بگیرد و یک تصویر دریایی، به راهی برای سخن گفتن از وضعیت انسانی تبدیل شود. خواننده با متنی روبهروست که بیش از آنکه به روایتپردازی متعارف متکی باشد، بر زبان، گفتوگو، فضای سوررئال و برخورد میان منطقهای متفاوت استوار است.
نثر صیقلیافته و شخصی نویسنده، در کنار طنز تلخ، به نمایشنامه ریتم و هویت ویژهای میدهد. جملهها فقط برای پیش بردن ماجرا به کار نمیروند؛ آنها بخشی از فضای فکری و نمایشی اثر هستند. همین ویژگی باعث میشود مطالعه کتاب برای علاقهمندان به نمایشنامهخوانی، تئاتر معاصر و متنهایی با ساختار و زبان متفاوت، تجربهای قابل تأمل باشد. این اثر همچنین در بخش حرفهای جایزه ادبیات نمایشی جشنواره بینالمللی تئاتر فجر در سال ۱۳۹۶ بهعنوان متن برگزیده انتخاب شده است.
نویسنده کتاب تیولا: نمایشنامه
علی عابدی، متولد ۱۳۴۹ در بجنورد، نمایشنامهنویس و کارگردان و از چهرههای مطرح تئاتر معاصر ایران است. ویژگی مهم کار او، شکل دادن به سبکی شخصی از راه ترکیب سوررئالیسم و ابزورد است؛ ترکیبی که به او امکان میدهد دغدغههای اجتماعی و انسانی را از زاویهای متفاوت بیان کند.
در زبان نمایشی عابدی، نثر صیقلیافته با طنزی گزنده همراه میشود. او بهجای نزدیک شدن به بیان کاملاً توضیحی، از موقعیتهای عجیب، گفتوگوهای غیرمنتظره و فاصله گرفتن از منطق آشنا بهره میگیرد. «تیولا» نمونهای از همین رویکرد است: متنی که در آن تصویر موجود دریایی، پرسش درباره چرخه زندگی و گفتوگوی میان شخصیتها در کنار دغدغههای بزرگتر انسانی قرار میگیرد.
از دیگر نمایشنامههای علی عابدی میتوان به «خرمگس» و «این خونه بههم ریختهست» اشاره کرد. دریافت جایزه متن برگزیده برای «تیولا» نیز نشان میدهد این نمایشنامه در کارنامه او جایگاهی قابل توجه دارد.
خرید کتاب تیولا: نمایشنامه به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
«تیولا: نمایشنامه» را به دوستداران تئاتر معاصر ایران و نمایشنامههایی پیشنهاد میکنیم که زبان و فضای آنها از الگوهای واقعگرایانه فاصله میگیرد. اگر به آثار سوررئال و ابزورد علاقه دارید، از طنز تلخ و گزنده استقبال میکنید یا میخواهید متنی درباره هویت، دگرگونی، تولد دوباره و مرگ بخوانید، این کتاب میتواند انتخاب مناسبی برای شما باشد.
این اثر برای خوانندگانی جذابتر است که از متنهای کوتاه و گفتوگومحور، موقعیتهای نامتعارف و معناهایی که بهسادگی بسته نمیشوند لذت میبرند. در عین حال، علاقهمندان به موضوعات اجتماعی مانند جنگ و زندگی افراد حاشیهای اجتماع نیز میتوانند در سبک خاص نویسنده، دریچهای متفاوت برای مواجهه با این دغدغهها پیدا کنند.
هنگام خرید این نمایشنامه، انتظار روایتی سرراست با توضیحهای کامل و نتیجهگیری قطعی نداشته باشید. «تیولا» بیشتر شما را به شنیدن صدای شخصیتها، دنبال کردن منطق خیال و فکر کردن به پرسشهای پنهان در گفتوگوها دعوت میکند. در نهایت، ارزش خواندن کتاب در همین تجربه متفاوت است: متنی نمایشی که با زبان شخصی، طنز گزنده و تصویر عروس دریایی، نگاهتان را به رابطه میان زندگی، تغییر و مرگ به چالش میکشد.
