قصههای کوتاه و خارقالعاده اثر خورخه لوئیس بورخس

کتاب قصههای کوتاه و خارقالعاده
معرفی کتاب قصههای کوتاه و خارقالعاده
اگر در جستوجوی روایتهایی هستید که در چند صفحه جهانی بزرگ از رویا، کابوس، اسطوره و شگفتی میسازند، کتاب قصههای کوتاه و خارقالعاده انتخابی متفاوت پیش روی شما میگذارد. این اثر گلچینی از حدود ۸۱ داستان کوتاه، حکایت، قطعه، گزیده و شعر است که با گردآوری و بازنویسی خورخه لوئیس بورخس و آدولفو بیوی کاسارس شکل گرفته است.
در این مجموعه، قصههای ساده و موجز از فرهنگها و دورههای گوناگون کنار هم نشستهاند؛ از خاور دور و جهان عرب تا اروپا و قاره آمریکا. نتیجه، کتابی درباره جوهر روایت داستانی است؛ روایتی که گاهی رنگ تاریخ دارد، گاهی به افسانه نزدیک میشود و گاهی در مرز خیال، خواب و امر خارقالعاده حرکت میکند.
درباره کتاب قصههای کوتاه و خارقالعاده
قصههای کوتاه و خارقالعاده بیش از آنکه مجموعهای معمول از داستانهای کوتاه باشد، مجموعهای از روایتهای فشرده و حکایتوار است. بسیاری از متنها به متل، مثل یا حکایت شباهت دارند و با کمترین پرداختهای فرعی، خواننده را مستقیماً به هسته رویداد میرسانند. در این شیوه، آنچه اهمیت پیدا میکند خود روایت است: اتفاقی که رخ میدهد، تصویری که در ذهن میماند و معنایی که پس از پایان متن همچنان به فکر بازمیگردد.
بورخس و کاسارس در انتخاب و تنظیم این قطعات، متنهایی بسیار متفاوت را در یک چشمانداز ادبی مشترک قرار دادهاند. روایتهایی از هزار و یک شب، حکایتهای کهن شرقی و قطعاتی از پلوتارک، سیسرون و دیدرو در کنار آثار نویسندگانی متأخرتر و معاصرتر مانند کافکا و پل والری آمدهاند. در کنار این نامها، آثاری از نویسندگانی نیز دیده میشود که زندگیشان اطلاعات چندانی به جا نگذاشته است؛ همین تفاوت، دامنه و تنوع گلچین را بیشتر میکند.
موضوعهای کتاب گستردهاند، اما فضای کلی آن بر شگفتی و ناآشنایی استوار است. خدایان و پادشاهان، رویاها و کابوسها، افسانهها و حکایتهای تاریخی، هرکدام راهی برای ورود به جهانهای دیگر میشوند. بعضی روایتها با زبانی بسیار ساده پیش میروند، اما همین سادگی میتواند اتفاقی خارقالعاده یا تصویری خیالانگیز را اثرگذارتر کند. خواننده در هر قطعه با جهانی تازه روبهرو میشود و لازم نیست برای دنبال کردن آن، مدت زیادی در یک خط داستانی واحد بماند.
از ویژگیهای مهم این اثر، کنار هم قرار گرفتن متنهایی از ملتها و زمانهای گوناگون است. این تنوع، کتاب را به سفری کوتاه در تاریخ روایت تبدیل میکند؛ سفری که در آن شکل قصهگویی از یک فرهنگ به فرهنگ دیگر تغییر میکند، اما میل انسان به ساختن، شنیدن و بازگویی داستان ثابت میماند. مطالعه مجموعه به شما امکان میدهد تفاوت میان افسانه، حکایت، روایت تاریخی و داستان خیالپردازانه را در کنار هم ببینید.
ایده شکلگیری این کتاب در سال ۱۹۳۷ در بوینسآیرس و در گفتوگوی خورخه لوئیس بورخس، آدولفو بیوی کاسارس و سیلوینا اوکامپو پدید آمد. کاسارس در آن گفتوگو از ادبیات خارقالعاده سخن گفت و همین جرقه به گردآوری مجموعهای انجامید که بعدها روایتهایی از سراسر جهان را در خود جای داد. در کتاب، روایتی از بورخس با همکاری دلیا اینخنیئروس، حکایتی از کاسارس و قصهای از سیلوینا اوکامپو نیز حضور دارد.
این اثر از متن اصلی اسپانیایی به فارسی ترجمه شده و برای خوانندگانی مناسب است که از متنهای کوتاه اما چندلایه لذت میبرند. قرار نیست همه قطعات از نظر لحن یا خاستگاه شبیه هم باشند؛ جذابیت کتاب دقیقاً در همین رفتوآمد میان روایتهای کوتاه، فرهنگهای مختلف و شیوههای گوناگون قصهگویی است. بازنویسی خلاقانه متنها نیز به آنها حالوهوایی یکدست و خواندنی بخشیده است.
نویسنده کتاب قصههای کوتاه و خارقالعاده
خورخه لوئیس بورخس، نویسنده، مقالهنویس و شاعر آرژانتینی، از چهرههای شاخص ادبیات اسپانیاییزبان و ادبیات جهان است. در این کتاب، او در جایگاه گردآورنده و بازنویس، همراه آدولفو بیوی کاسارس به سراغ روایتهایی رفته که در فرهنگها و دورههای مختلف پراکندهاند. دغدغه او در این مجموعه، نزدیک شدن به سرچشمه و جوهر روایت داستانی است؛ یعنی رسیدن به آن بخش بنیادینی که یک قصه را ماندگار و قابل بازگویی میکند.
حضور بورخس در این اثر فقط به نام او محدود نمیشود؛ نگاه او به ادبیات فلسفی و فانتزی، در انتخاب جهانی از قصهها و متنهای شگفتانگیز بازتاب مییابد. همکاری او با کاسارس نیز کتاب را به حاصل جستوجو و گفتوگوی دو نویسنده تبدیل کرده است؛ مجموعهای که بهجای ارائه یک صدای واحد، تنوع روایتهای انسانی را به خواننده نشان میدهد.
خرید کتاب قصههای کوتاه و خارقالعاده به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به ادبیات فانتزی، روایتهای خارقالعاده، حکایتهای کهن و داستانهایی از فرهنگهای مختلف علاقه دارید، این کتاب میتواند تجربهای مناسب برای شما باشد. همچنین اگر مطالعه متنهای کوتاه را ترجیح میدهید و دوست دارید هر بار با روایتی مستقل، تصویری تازه یا فضای متفاوتی روبهرو شوید، ساختار گلچینشده کتاب با سلیقهتان هماهنگ خواهد بود.
قصههای کوتاه و خارقالعاده برای دوستداران آثار بورخس، علاقهمندان به ادبیات اسپانیاییزبان و خوانندگانی که میخواهند ریشهها و شکلهای متنوع قصهگویی را دنبال کنند، انتخابی قابل تأمل است. از این مجموعه انتظار یک رمان پیوسته یا داستانی با قهرمان و مسیر واحد نداشته باشید؛ با کتابی روبهرو هستید که در هر قطعه دری به سوی زمان، فرهنگ و خیال دیگری باز میکند و از کنار هم قرار گرفتن همین تجربههای کوتاه، تصویری گسترده از قدرت روایت میسازد.

خورخه لوئیس بورخس، از برجستهترین نویسندگان و شاعران آرژانتینی و از چهرههای ماندگار ادبیات جهان است. آثار او به دلیل پیچیدگیهای فلسفی، بازی با زمان و مکان، و استفاده از مفاهیم متافیزیکی، در ادبیات مدرن جایگاه ویژهای دارد. خورخه لوئیس بورخس در ۲۴ اوت ۱۸۹۹ در بوئنوس آیر...










