هنر کمیک اثر اسکات مکلود
کتاب هنر کمیک
ساختن کمیکمعرفی کتاب هنر کمیک
کمیک فقط مجموعهای از تصویرها در قابهای جداگانه نیست؛ میان این قابها، در خطوط، فاصلهها و نشانهها، بخش مهمی از معنای اثر شکل میگیرد. کتاب هنر کمیک نوشته اسکات مکلود، خواننده را به همین بخش کمتر دیدهشده اما تعیینکننده میبرد و کمیک را بهعنوان هنری مستقل و رسانهای برای ارتباط بررسی میکند.
این اثر غیرداستانی، خود در قالب کمیک نوشته شده است؛ بنابراین، مفاهیم نظریاش را نه فقط با توضیح، بلکه با تصویر، توالی قابها و نمونههای دیداری پیش میبرد. نتیجه، کتابی مرجع درباره نظریه، تاریخ و زیباییشناسی کمیک است که هم برای علاقهمندان این هنر قابل استفاده است و هم برای کسانی که میخواهند زبان تصویری آن را دقیقتر بشناسند.
درباره کتاب هنر کمیک
اسکات مکلود در هنر کمیک به سراغ عناصر رسمی این رسانه میرود و میپرسد کمیک چگونه معنا تولید میکند. او تاریخ تحول کمیک، واژگان پایه، اجزای فنی و شیوههای گوناگون استفاده از این عناصر را بررسی میکند. کتاب در عین پرداختن به ساختار، از اهمیت فرهنگی کمیک نیز غافل نمیشود و این قالب را شکلی قدرتمند میداند که گاهی درست درک نشده است.
یکی از جذابیتهای اصلی کتاب، توجه به جهان میان پانلهاست. آنچه در یک قاب دیده میشود و آنچه در قاب بعدی رخ میدهد، همیشه بهطور کامل توضیح داده نمیشود؛ ذهن خواننده در این فاصلهها ارتباط میان تصاویر را میسازد. مکلود این فرایند را با مفهوم «بستن» توضیح میدهد و نشان میدهد که مشارکت خواننده چگونه در کاملشدن روایت تصویری نقش دارد.
کتاب همچنین به هنر نمادین و نقش نشانهها در کمیک میپردازد. خطوط، شکلها، تصویرها و نمادها تنها عناصر تزئینی نیستند؛ هرکدام میتوانند اطلاعات، احساس یا معنایی را منتقل کنند. از این منظر، خواندن کمیک تجربهای است که در آن متن و تصویر در کنار هم کار میکنند و رابطه میان آنها، بخشی از زبان ویژه این رسانه را میسازد.
رویکرد مکلود هم تحلیلی است و هم دیداری. او بهجای آنکه کمیک را صرفاً مجموعهای از داستانهای سرگرمکننده بداند، ساختار و امکانات آن را بهعنوان یک شکل هنری بررسی میکند. خواننده با مفاهیمی روبهرو میشود که به درک بهتر طراحی قاب، توالی تصاویر، نمادپردازی و ارتباط میان بخشهای یک اثر کمک میکنند.
اهمیت کتاب در این است که نگاه به کمیک را از سطح ظاهر آن فراتر میبرد. پس از مطالعه، قابها، فاصله میان آنها و نشانههای تصویری را میتوان آگاهانهتر دید و درباره شیوه انتقال معنا در یک اثر پرسش کرد. در واقع، کتاب هم تاریخچهای فشرده از این رسانه ارائه میدهد و هم ابزارهایی مفهومی برای گفتوگو درباره هنر کمیک در اختیار خواننده میگذارد.
هنر کمیک در زمان انتشار با تحسین چهرههایی مانند آرت اشپیگلمن، مت گرونینگ، ویل آیزنر، آلن مور، نیل گیمن و گری ترودو روبهرو شد. با این حال، ارزش کتاب فقط در این تحسینها خلاصه نمیشود؛ ایدههای آن درباره هنر نمادین و «بستن» به نقاطی مهم در بحثهای مربوط به کمیک تبدیل شدهاند و زمینهای برای بررسی و گفتوگو درباره این رسانه فراهم کردهاند.
از نظر تجربه خواندن، با اثری روبهرو هستید که شکل ارائهاش با موضوعش هماهنگ است. کتاب درباره کمیک با زبان کمیک سخن میگوید و همین انتخاب، امکان میدهد نمونههای بصری و توضیحهای نظری همزمان دنبال شوند. این ویژگی، متن را از یک مطالعه صرفاً نظری جدا میکند و به آن ساختاری آموزشی و دیداری میدهد، بدون آنکه موضوع اصلی، یعنی بررسی زبان و ظرفیتهای کمیک، کنار گذاشته شود.
نویسنده کتاب هنر کمیک
اسکات مکلود، کاریکاتوریست آمریکایی، در این کتاب بهعنوان نویسنده و تحلیلگری ظاهر میشود که دغدغهاش شناخت دقیق کمیک بهعنوان هنر و وسیله ارتباطی است. او برای توضیح دیدگاههایش از همان قالبی استفاده میکند که درباره آن مینویسد و میان استدلال نظری، تصویر و مثال دیداری پیوند برقرار میسازد.
تمرکز او بر تاریخ، ساختار، زیباییشناسی، نمادها و فرایند شکلگیری معنا در کمیک است. مکلود بهجای ارائه تعریفی محدود از این رسانه، اجزای آن و شیوههای اثرگذاریشان را بررسی میکند. به همین دلیل، کتاب او هم برای مطالعه نظری و هم برای نگاهکردن دقیقتر به تجربه خواندن کمیک قابل توجه است.
خرید کتاب هنر کمیک به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به کمیک، کارتون یا رمانهای گرافیکی علاقه دارید و میخواهید پشتِ قابها و تصویرها را بهتر بفهمید، هنر کمیک میتواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب بهویژه برای خوانندگانی جذاب است که درباره تاریخ این رسانه، زبان تصویری، نشانهشناسی، زیباییشناسی و شیوه انتقال معنا در کمیک کنجکاوند.
مطالعه این اثر را به هنرمندان و علاقهمندان به طراحی و روایت تصویری نیز میتوان پیشنهاد کرد؛ زیرا کتاب درباره اجزای فنی و رسمی کمیک و رابطه میان پانلها بحث میکند. اگر دنبال کتابی مرجع، تحلیلی و در عین حال دیداری هستید که کمیک را جدی و از زاویهای مفهومی بررسی کند، از این اثر انتظار توضیحهایی درباره تاریخ، نظریه، ساختار و تجربه خواندن کمیک را داشته باشید.
