شط بویز: گزارشی از زندگی اعضای یک گروه موسیقی گم شده اثر کریم نیکونظر

معرفی کتاب شط بویز: گزارشی از زندگی اعضای یک گروه موسیقی گم شده

یک تکه فیلم قدیمی، یک مصاحبه شگفت‌انگیز و نام گروهی موسیقی که رد آن در آبادان گم شده است؛ این‌ها نقطه آغاز پژوهشی پرماجرا در کتاب شط بویز: گزارشی از زندگی اعضای یک گروه موسیقی گم شده هستند. کریم نیکو نظر در این اثر به‌دنبال کشف سرگذشت گروهی راک به نام «شط‌بویز» است؛ گروهی که با نام «اُپاتان» نیز شناخته می‌شد و داستان اعضایش در میان خاطرات موسیقی، تاریخ آبادان و رخدادهای پرالتهاب چند دهه پراکنده شده است.

این کتاب برای خوانندگانی نوشته شده که به تاریخ موسیقی، روایت‌های تحقیقی و داستان‌های واقعیِ گره‌خورده با گذشته اجتماعی و سیاسی ایران علاقه دارند. شط بویز صرفاً درباره یک گروه موسیقی نیست؛ درباره جست‌وجوی هویت آدم‌هایی است که بخشی از زندگی‌شان در روایت‌های پراکنده، خاطره‌ها و سرنخ‌های ناتمام باقی مانده است.

درباره کتاب شط بویز: گزارشی از زندگی اعضای یک گروه موسیقی گم شده

ماجرا از ایمیلی آغاز می‌شود که ویدئویی غریب را در خود دارد: مصاحبه‌ای با جان لنون در سال ۱۹۶۹. او در این گفت‌وگو از سفرش به آبادان و اجرایی از یک گروه راک آبادانی سخن می‌گوید؛ اجرایی که برایش حال‌وهوایی رؤیایی داشته است. همین اشاره، کریم نیکو نظر را به‌سوی گروهی می‌برد که نام اصلی‌اش «شط‌بویز» بوده و در آبادان به «اُپاتان» شهرت پیدا کرده است.

از اینجا، پژوهش نویسنده به تلاشی دوساله برای شناسایی اعضای گروه، پیگیری نام‌ورسم آن‌ها و فهمیدن سرنوشتشان تبدیل می‌شود. مسیر این جست‌وجو مستقیم و ساده نیست. سرنخ‌ها گاه از هم فاصله دارند و به‌سادگی به یکدیگر وصل نمی‌شوند؛ اما کنار هم قرار گرفتنشان تصویری پیچیده از زندگی اعضای گروه و زمانه‌ای می‌سازد که در آن زندگی کرده‌اند.

در روایت کتاب، از آموزش چریکی در کوبا و ماجرای ریختن LSD در منابع آب آبادان تا بردن تفنگ روی صحنه برای ترور پسر محمدرضا پهلوی سخن به میان می‌آید. سپس رد این داستان به ماجرای سینمارکس، جنگ و دوران هاشمی رفسنجانی می‌رسد. این پیوندها، کتاب را از یک زندگی‌نامه معمولی موسیقایی فراتر می‌برند و آن را به روایتی درباره حافظه، ابهام و دشواری بازسازی گذشته تبدیل می‌کنند.

بخش مهمی از فضای کتاب به آبادان گره خورده است؛ شهری که هم خاستگاه گروه است و هم در ادامه جست‌وجوی نویسنده نقشی تعیین‌کننده پیدا می‌کند. فروریختن متروپل در سال ۱۴۰۱، تکه‌های تازه‌ای از این پازل را آشکار می‌کند و به نویسنده امکان می‌دهد برخی گره‌های ماجرا را باز کند. با این حال، روایت همچنان با ابهام همراه است و همه پرسش‌ها به پاسخی قطعی نمی‌رسند. همین ناتمام‌ماندن، حس تعلیق و نگرانی را تا پایان زنده نگه می‌دارد.

کریم نیکو نظر در این کتاب، گذشته را از خلال ردپاهای پراکنده دنبال می‌کند و خواننده را همراه جست‌وجویی می‌برد که هم تاریخی و هم شخصی است. در نتیجه، با اثری روبه‌رو هستید که فضای موسیقی راک آبادان را با سرگذشت آدم‌ها، خاطرات شهری و رخدادهای تاریخی درهم می‌آمیزد. خواننده باید انتظار روایتی پر از پرسش، کشف تدریجی و جزئیات غافلگیرکننده را داشته باشد، نه داستانی خطی که همه‌چیز را از ابتدا روشن کند.

نویسنده کتاب شط بویز: گزارشی از زندگی اعضای یک گروه موسیقی گم شده

کریم نیکو نظر، متولد ۱۳۶۰ و بزرگ‌شده آبادان، روزنامه‌نگار و منتقد است. پیوند او با آبادان در این کتاب فقط به یک موضوع پژوهشی محدود نمی‌شود؛ شهر و خاطرات آن به بخشی از مسیر کشف داستان شط‌بویز تبدیل شده‌اند. نگاه روزنامه‌نگارانه و پیگیر نویسنده در دنبال‌کردن سرنخ‌ها، کنار هم گذاشتن روایت‌های پراکنده و بازسازی سرنوشت اعضای گروه دیده می‌شود.

او در این اثر، به‌جای ارائه تصویری ساده و یکدست، با ابهام‌ها و گسست‌های موجود در داستان روبه‌رو می‌شود. این رویکرد باعث می‌شود کتاب هم گزارشی از زندگی اعضای یک گروه موسیقی گم‌شده باشد و هم روایتی از مواجهه نویسنده با گذشته‌ای باشد که هنوز تمام رازهایش را آشکار نکرده است.

خرید کتاب شط بویز: گزارشی از زندگی اعضای یک گروه موسیقی گم شده به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به تاریخ موسیقی ایران، گروه‌های راک، موسیقی آبادان و سرگذشت هنرمندانی علاقه دارید که ردشان در تاریخ گم شده است، این کتاب می‌تواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. همچنین اگر از خواندن پژوهش‌هایی لذت می‌برید که از یک سرنخ کوچک آغاز می‌شوند و به شبکه‌ای از خاطرات، رخدادهای تاریخی و زندگی‌های ناشناخته می‌رسند، شط بویز تجربه‌ای متفاوت پیش رویتان می‌گذارد.

این کتاب برای دوستداران روایت‌های واقعی، روزنامه‌نگاری تحقیقی و داستان‌های معماییِ غیرداستانی نیز جذاب است. فضای آن فقط نوستالژیک نیست؛ در کنار موسیقی و آبادان، با پرسش‌هایی درباره حافظه، سرنوشت، حقیقت و ناتمام‌ماندن روایت‌ها روبه‌رو می‌شوید. اگر ترجیح می‌دهید کتابی بخوانید که پاسخ‌هایش را به‌تدریج آشکار کند و شما را در روند کشف همراه خود نگه دارد، خرید شط بویز می‌تواند انتخابی متناسب با سلیقه‌تان باشد.