انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

معرفی نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با تکیه بر پژوهش‌های میان‌حوزه‌ای در قلمرو علوم انسانی، کوشیده است دستاوردهای فکری و نظریه‌ای را به شکلی قابل‌خواندن در قالب کتاب در اختیار مخاطبان قرار دهد. در کارنامه‌ی نشر این مجموعه، مسیرهای مختلفی از فلسفه و اندیشه گرفته تا جامعه‌شناسی، مطالعات فرهنگی، دین‌پژوهی و موضوعات پیوندزننده‌ی آموزش با تفکر دیده می‌شود؛ کتاب‌هایی که معمولاً برای مخاطب دانشگاهی و پژوهشگر، اما با ادبیات روشن برای خواننده‌ی علاقه‌مند به فهم جدی مسائل نوشته یا ترجمه شده‌اند.

تاریخچه‌ی نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

این مرکز از سال ۱۳۴۳ در قالب بنیاد و مرکز علمی به فعالیت مشغول بود و بعدها در سال ۱۳۷۳، عنوان «پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی» برای آن به تصویب رسید. در گذر زمان، ساختار پژوهشی و جهت‌گیری‌های موضوعی آن گسترش یافت و نقش مؤثری در تولید و انتشار آثار علوم انسانی در کشور پیدا کرد.

حوزه‌ی فعالیت و ژانرهای نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی عمدتاً در حوزه‌ی علوم انسانی و مطالعات فرهنگی فعالیت می‌کند و در آثار خود به موضوعاتی مثل فلسفه و کلام، اندیشه سیاسی در اسلام، تاریخ، زبان و ادبیات، علوم اجتماعی، مطالعات فرهنگ‌ها، مطالعات تطبیقی اقتصاد، بررسی مسائل زنان، علم و دین، و همچنین آموزش تفکر برای کودکان و نوجوانان توجه دارد.

• فلسفه، فلسفه‌ی اسلامی و فلسفه‌ی فرهنگ
• مطالعات فرهنگی، دین‌پژوهی و جنبش‌های دینی
• علوم اجتماعی، سیاست‌پژوهی و نظریه‌های علوم انسانی

پرفروش‌ترین کتاب‌های نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

کتاب‌های پرفروش این نشر معمولاً در مرز میان نظریه و مسئله قرار می‌گیرند؛ از بازخوانی مفاهیم فلسفی گرفته تا تحلیل نهاد دانشگاه، دین و علم، و نیز روایت‌هایی از تجربه‌های تاریخی و فکری.

قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی

این کتاب به گردآوری و سامان‌دهی «قواعد کلی» در فلسفه‌ی اسلامی می‌پردازد و با رویکردی تحلیلی نشان می‌دهد چگونه قواعد میانِ مبادی و مسائل می‌توانند در فهم دستگاه فلسفی کارکرد داشته باشند. تمرکز اثر بر منطق درونیِ اندیشه‌ی فلسفه‌ی اسلامی است و برای خواننده‌ای که می‌خواهد از سطح گزارش به سطح قاعده‌مندی و صورت‌بندی مفهومی نزدیک شود، زمینه‌ی پژوهشی فراهم می‌کند.

فلسفه ی فرهنگ

فلسفه‌ی فرهنگ، در متنِ عنوان این اثر، جایگاه فرهنگ را به‌عنوان موضوعی برای اندیشیدن فلسفی پی می‌گیرد. کتاب با تمرکز بر مفاهیم بنیادین فرهنگ و نسبت آن با زندگی اجتماعی، تلاش می‌کند خواننده را به دیدن لایه‌های پنهان‌تر فهم فرهنگی نزدیک کند؛ لایه‌هایی که در آن‌ها زبان، ارزش‌ها، معنا و تجربه‌ی انسانی به هم پیوند می‌خورند و چارچوبی برای تحلیل پدیدارهای فرهنگی می‌سازند.

نگاهی انتقادی به دانشگاه هاروارد

این کتاب با عنوان «نگاهی انتقادی به دانشگاه هاروارد»، پرسش‌هایی درباره‌ی نقش دانشگاه در پرورش فکری دانشجو مطرح می‌کند. محور اثر بر تفکیکِ میان «آموزش» و «پرورش خردمندی» است و در پسِ آن، به این می‌پردازد که دانشگاه چه مسئولیتی دارد و تا چه اندازه می‌تواند به فهم پیچیدگی‌های زندگی انسانی یاری برساند. خواندن آن برای علاقه‌مندان به نقد نهاد آموزش عالی جذاب است.

از علم و دین تا رویکرد دینی به علوم

عنوان این اثر نشان می‌دهد نویسنده مسیر گفت‌وگو میان علم و دین را دنبال می‌کند و سپس به امکانِ «رویکرد دینی به علوم» می‌رسد. کتاب برای مخاطبی نوشته شده که می‌خواهد نسبت معرفت علمی با جهان‌بینی دینی را روشن‌تر کند و درباره‌ی اینکه علم چگونه می‌تواند با نگاه‌های دینی هم‌افق یا هماهنگ شود، به چارچوب‌های فکری نزدیک شود. این مسیر در قالب بحث‌های نظری ارائه می‌شود.

تعامل حوزه علمیه با رشته های علوم انسانی

این پژوهش با عنوان تعامل حوزه‌ی علمیه با رشته‌های علوم انسانی، به بررسی و تحلیل تاریخی پیوند میان علوم انسانیِ پرورده در دانشگاه و معارف دینیِ حاصلِ سنت‌های حوزه‌ی علمیه می‌پردازد. اثر نشان می‌دهد این تعامل چگونه شکل گرفته، چه صورت‌هایی داشته و در چه زمینه‌هایی توانسته به مسئله‌های علوم انسانی پاسخ بدهد. برای خواننده‌ی علاقه‌مند به سازوکارهای تولید دانش و نسبت نهادهای معرفتی، کتاب خواندنی و مسئله‌محور است.

اصول تسهیل گری و ویژگی های تسهیل گر حلقه کندوکاو

این کتاب با تمرکز بر برنامه‌ی «حلقه کندوکاو» در آموزش تفکر، به اصول تسهیل‌گری و ویژگی‌های یک تسهیل‌گر می‌پردازد. هدف اثر آشنا کردن مربی و خواننده با نقش هدایتگرِ غیرمستقیم در گفت‌وگو است؛ همان کسی که در فضای کاوش فلسفی، مسیر پرسشگری را فعال نگه می‌دارد. درک عملیِ این نقش، برای برنامه‌های مربی‌محور و فعالیت‌های کلاسی اهمیت ویژه دارد.

تفکر نقادانه در عمل

تفکر نقادانه در عمل، با نگاهی کاربردی، مهارت‌های گفت‌وگوی مؤثر در کلاس درس را دنبال می‌کند و تلاش دارد مواد آموزشیِ منسجم برای مربیان فراهم آورد. کتاب در قالب تجربه‌ی آموزشی و با تکیه بر مسیر منطقیِ ارائه‌ی مفاهیم، کمک می‌کند مخاطب بداند چگونه می‌توان گفت‌وگو را از سطح بیانِ نظر به سطح استدلال و پرسش نزدیک کرد. این عنوان برای علاقه‌مندان به آموزش مهارت‌های تفکر بسیار راهگشا است.

دایره المعارف جنبش های دینی نوظهور

دایره‌المعارف جنبش‌های دینی نوظهور، اثری مرجع درباره‌ی طیف متنوعی از جنبش‌ها و گروه‌های دینی جدید است. کتاب با معرفی گسترده‌ی فرقه‌ها و جنبش‌ها، به شرح عقاید و مناسک، شاخه‌ها و نیز برخی ابعاد سازمانی و تأثیرگذاری اجتماعی می‌پردازد. خواندن آن برای پژوهشگران و دانشجویانی که در پی فهم پدیده‌های دینیِ نوظهور و نسبت آن‌ها با جهان مدرن هستند، یک نقطه‌ی شروع مستحکم به شمار می‌آید.

متن کامل انجیل برنابا

این اثر با عنوان «متن کامل انجیل برنابا» متنِ کاملِ برنابا را ارائه می‌کند و بر مبنای نسخه‌هایی که در منابع مختلف ذکر شده‌اند تنظیم شده است. تمرکز کتاب بر دسترسی مستقیم به متن و شناخت محتوای منسوب به این انجیل است. مخاطب با خواندن اثر می‌تواند با یک متن مقدسِ متفاوت در سنت‌های مسیحی آشنا شود و در کنار آن، درباره‌ی نسبت آن با مطالعات تاریخ ادیان به قضاوت بنشیند.

متن کامل طومارهای بحر المیت

متن کامل طومارهای بحر المیت، ترجمه‌ی فارسیِ مجموعه‌ی طومارهای بحر المیت را در اختیار خواننده قرار می‌دهد. این طومارها به یک جامعه‌ی دینیِ کهن نسبت داده می‌شوند و در طول زمان به یکی از مهم‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی مرتبط با متون دینی بدل شده‌اند. خواندن کتاب به مخاطب امکان می‌دهد با بخش‌هایی از محتوای این دست‌نوشته‌ها از نزدیک‌تر آشنا شود و آن را در مسیر پژوهش‌های ادیان و تاریخ متون دنبال کند.

بانو گشسپ نامه

بانو گشسپ نامه از منظومه‌های حماسیِ زبان فارسی است که به روایت دلاوری‌ها و نقش بانو گشسپ، دختر رستم، می‌پردازد. این کتاب با تصحیح و تنظیمِ متنی منتشر شده و به خواننده کمک می‌کند از طریق یک اثر روایی و اسطوره‌ای، تصویر روشن‌تری از جایگاه زنان جنگاور و پهلوانان در سنت حماسی ایران به دست آورد. برای علاقه‌مندان به ادبیات حماسی و مطالعات متن، کتاب ارزش پژوهشی دارد.

زندگی سراسر فهم مسئله است

زندگی سراسر فهم مسئله است، با عنوانِ روشن و مسئله‌محور خود، به مفهوم «مسئله» و «مسئله‌شناسی» در علوم اجتماعی و انسانی ایران می‌پردازد. اثر نشان می‌دهد نویسنده چگونه از تجربه‌ی زیسته و مسیر پژوهش و آموزش به پرسش‌های جدی می‌رسد و تلاش می‌کند ابعاد و جنبه‌های مختلف فهم مسئله را برای مخاطب بگشاید. این کتاب برای کسانی که دغدغه‌ی پژوهش‌گری و مسئله‌وارگی دارند، الهام‌بخش است.

ارمنیان و انقلاب مشروطه ایران از 1905 تا 1912

این کتاب با محوریت «ارمنیان و انقلاب مشروطه‌ی ایران» در بازه‌ی زمانی ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۲، به یکی از فصل‌های مهم پیوند جامعه‌های گوناگون با تحولات سیاسی ایران می‌پردازد. خواننده در این اثر با تلاش‌های اجتماعی و سیاسی جامعه‌ی ارمنی و نقش آن در فضای مشروطه آشنا می‌شود و می‌تواند بخشی از تاریخ معاصر را از زاویه‌ی کمتر دیده‌شده دنبال کند؛ زاویه‌ای که به فهم چندصداییِ تحولات سیاسی یاری می‌رساند.

زندگی و اندیشه های ادم اسمیت

زندگی و اندیشه‌های آدام اسمیت، با تمرکز بر شخص و جهان فکری این اندیشمند، امکان آشنایی نظام‌مند با میراث فکری اسمیت را فراهم می‌کند. این اثر در کنار پرداختن به زندگی، به اندیشه‌ی اقتصادی و فکری او نیز نزدیک می‌شود و برای مخاطبانی که می‌خواهند ریشه‌های نظریه‌پردازی در سنت اقتصاد سیاسی را بهتر بفهمند، خواندنی است. خواندن این کتاب می‌تواند آغاز خوبی برای پیگیری موضوعاتی مانند اقتصاد، آزادی و نهادها باشد.

کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان

کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان با قالب گفت‌وگو و روایت‌هایی آموزشی، مسیر آشنایی با برنامه‌ی «فلسفه برای کودکان» را دنبال می‌کند و فضای حلقه‌ی پرسشگری را به مخاطب نشان می‌دهد. این کتاب برای مربیان، معلمان و علاقه‌مندان به آموزش تفکر طراحی شده است تا بتوانند با رویکرد گفت‌وگومحور، مهارت‌های فکری را در سنین کودک و نوجوان تقویت کنند. حضور «پیشگامان» در عنوان، نشان می‌دهد کتاب از تجربه‌های آموزشی تغذیه می‌کند.

ظفرنامه

ظفرنامه عنوان اثری شناخته‌شده در سنت حماسی و تاریخی فارسی است که در آن روایت‌هایی درباره‌ی پیروزی‌ها و تاریخ‌نگاری در قالب متنی ویژه ارائه می‌شود. این کتاب برای خواننده‌ای جذاب است که می‌خواهد با دستگاه رواییِ تاریخ‌نگاری کهن و شیوه‌ی بازنمایی رخدادها در زبان فارسی آشنا شود. از آنجا که ظفرنامه در پیوند با گفتمان تاریخ و روایت پیروزمندانه قرار می‌گیرد، خواندن آن به فهم فرهنگ تاریخ‌نویسی کمک می‌کند.

مقدمات و اصول نظریه پردازی سیاسی

مقدمات و اصول نظریه‌پردازی سیاسی، کتابی راهنما برای پژوهشگران علوم سیاسی است و نشان می‌دهد چگونه می‌توان در کار نظری، مسیر ساخت و پردازش یک نظریه‌ی سیاسی را سامان داد. این اثر تلاش می‌کند اصول کارآمدی پردازش نظریه را از منظر تحلیل انتقادی و مواجهه‌ی مفهومی با آثار اندیشمندان سیاسی توضیح دهد. کتاب برای کسانی که می‌خواهند از مرحله‌ی طرح پرسش به مرحله‌ی نظریه‌پردازی دقیق برسند، کاربردی است.

نظریه انتخاب عمومی؛ بررسی انتقادی

نظریه انتخاب عمومی؛ بررسی انتقادی، مجموعه‌ای از مقالات است که به نظریه‌ی انتخاب عمومی به عنوان یک نظریه‌ی اقتصادی سیاسی می‌پردازد و آن را از زاویه‌ی نقد و تحلیل بررسی می‌کند. در این کتاب، بحث‌های نظری درباره‌ی بنیان‌های نظریه و همچنین امکان کاربرد آن در اقتصاد و سیاست ایران دنبال می‌شود. خواننده با مطالعه‌ی این مجموعه، می‌تواند تصویری روشن‌تر از موضوعاتی مثل فردگرایی روش‌شناختی و سیاست به مثابه مبادله به دست آورد و نقدهای مطرح را نیز دنبال کند.