نمایشنامه قطره

معرفی مجموعه‌ی جامانده‌ها

مجموعه‌ی جامانده‌ها در نشر قطره، مجموعه‌ای چندجلدی از متن‌های نمایشی است که به سراغ آثاری می‌رود که در تاریخ ادبیات نمایشی جهان، اهمیت‌شان شناخته شده اما در ایران کمتر مجال انتشار داشته‌اند. این مجموعه با نظارت نغمه ثمینی ترجمه و منتشر می‌شود و محدوده‌ی زمانی آثار را «سال هزار و نهصد و پنجاه» به‌عنوان مرز تاریخ نگارش مشخص می‌کند. اگر دنبال خواندن نمایشنامه‌هایی هستید که از کلاسیک‌های شناخته‌شده تا تجربه‌های مهم نمایشی را پوشش می‌دهند، جامانده‌ها می‌تواند یک مسیر منظم برای آشنایی عمیق‌تر با سنت درام باشد.

طرح و داستان کلی مجموعه‌ی جامانده‌ها

در جامانده‌ها، ایده‌ی اصلی بر این است که نمایشنامه‌ها را نه به‌صورت پراکنده، بلکه به عنوان بخشی از تاریخ بزرگ‌تر ادبیات نمایشی در کنار هم بنشانند؛ آثاری که از یونان باستان تا دوران معاصر، هر کدام با ارزش‌های مستقل خود در شکل‌گیری زبان درام و شیوه‌های روایت نمایشی نقش داشته‌اند. هر جلد، خودِ یک نمایشنامه‌ی کامل را پیش رو می‌گذارد و به کمک متن ترجمه‌شده، امکان خوانش و بررسی دقیق‌تر را فراهم می‌کند؛ از همین رو مجموعه برای مخاطبِ اهل مطالعه‌ی نمایشنامه، دانشجوی تئاتر، کارگردان و بازیگری که به متن تکیه می‌کند، جذاب است.

کتاب‌های مجموعه‌ی جامانده‌ها

در ادامه، سه نمایشنامه از این مجموعه را می‌بینید که هر کدام با نثر و ساختار نمایشی خود، دریچه‌ای متفاوت به تاریخ درام باز می‌کنند.

توراندت

توراندت عنوانی است از کارلو گوتزی با ترجمه‌ی ایرج زهری که در قالب یک افسانه‌ی تراژدی - کمدی در پنج پرده ارائه می‌شود. داستان در پکن و حوالی آن جریان دارد و شخصیت‌ها در فضای قصر و آیین‌های حکمرانی شکل می‌گیرند. در این روایت، ماجرا حول تصمیم شاه برای برگزاری خواستگاری می‌چرخد؛ تصمیمی که به معرفی و آزمونِ توانِ خواستگاران در برابر مجموعه‌ای از چیستان‌ها می‌انجامد و تنش میان خواست، سرنوشت و قواعد سخت‌گیرانه‌ی دربار را برجسته می‌کند. توراندت برای علاقه‌مندان به نمایش‌های اسطوره‌ای و ریتم دیالوگ‌محور، گزینه‌ی پرخوانش و سرگرم‌کننده‌ای است.

تارتوف

تارتوف مولیر با ترجمه‌ی مهشید نونهالی، یک کمدی فرانسوی در پنج پرده است که در پاریس رخ می‌دهد. در مرکز این نمایشنامه، شخصیتِ تارتوف قرار دارد؛ شخصیتی که به عنوان زاهدی ریایی شناخته می‌شود و همین تناقض در نگاه دیگران به او، زمینه‌ی شکل‌گیری جدال‌ها و سوءتفاهم‌ها را فراهم می‌کند. تارتوف با حضور طیفی از آدم‌ها—از اشخاص نزدیک به حلقه‌ی قدرت تا کسانی که نقش‌های اجتماعی متفاوت دارند—فضایی می‌سازد که هم بر کنایه و ریا تکیه دارد و هم بر اثرگذاری قدرتِ زبان و ظاهر بر قضاوت‌ها. این جلد برای خواننده‌ای که به کمدی‌های اجتماعی و نقد ریاکاری علاقه دارد، جذاب است.

اویدیپوس

اویدیپوس از لوسییوس آنییوس سنکا با ترجمه‌ی مصطفی اسلامیه، یک نمایشنامه‌ی پنچ‌پرده‌ای تراژیک و کلاسیک است که نشر قطره آن را در مجموعه‌ی جامانده‌ها منتشر کرده. این اثر درباره‌ی «اودیپوس» (پادشاه تبس) و مجموعه‌ی شخصیت‌های کلیدی پیرامون اوست؛ از «یوکاستا» و «کرئون» گرفته تا «تیرسیاس» و دیگر چهره‌هایی که هر کدام نماینده‌ی زاویه‌ای متفاوت در فضای دراماتیک‌اند. در این خوانش، سنکا بر کشمکش میان شور انسانی و قواعد عقل و رفتار معمول تأکید می‌کند و نمایشنامه را به سمت تجربه‌ای پرتنش می‌برد. اویدیپوس برای علاقه‌مندان به تراژدی کلاسیک و نمایشنامه‌های آمیخته با زبانِ تأمل‌برانگیز، بسیار خواندنی است.