دو دنیا: جلد دوم خاطرههای پراکنده اثر گلی ترقی
معرفی کتاب دو دنیا: جلد دوم خاطرههای پراکنده
گاهی برای بازگشتن به زندگی، باید به گذشته برگشت و آنچه را سالها در ذهن مانده، به زبان آورد. کتاب دو دنیا: جلد دوم خاطرههای پراکنده نوشته گلی ترقی، مجموعهای از هفت داستان کوتاه است که خاطرات کودکی، تجربههای بزرگسالی و مسیر دشوار بازیابی سلامت را در فضایی صمیمی و تأملبرانگیز دنبال میکند.
این کتاب با داستانهایی به نامهای «اولین روز»، «خانمها»، «آن سوی دیوار»، «گلهای شیراز»، «فرشتهها»، «پدر» و «آخرین روز» شکل گرفته است. هر داستان بخشی از خاطرات راوی را پیش چشم خواننده میآورد؛ خاطراتی که از محلههای تهران قدیم آغاز میشوند و تا آسایشگاهی در حومه پاریس امتداد پیدا میکنند.
درباره کتاب دو دنیا: جلد دوم خاطرههای پراکنده
در نخستین داستان، راوی که خود نویسنده است، بهدلیل مشکلات روحی در بیمارستان روانی بستری شده است. پزشکان به او پیشنهاد میکنند برای رهایی از این وضعیت، قلم بردارد و نوشتن را آغاز کند. همین توصیه، نقطه شروع سفری ذهنی و روایی میشود؛ سفری که در آن نویسنده خاطرات خود را از دوران کودکی تا بزرگسالی مرور میکند و با نوشتن، قطعههای پراکنده گذشته را دوباره کنار هم میگذارد.
هفت داستان کتاب را میتوان بخشهایی از یک خاطره بزرگتر دانست. روایتها در ظاهر مستقلاند، اما در کنار یکدیگر تصویری پیوسته از زندگی، خانواده، گذشته و رابطه انسان با مکانهای آشنا میسازند. تهران قدیم، با محلهها و حالوهوای خاص خود، یکی از مهمترین فضاهای این خاطرات است؛ فضایی که از اواخر دهه ۱۳۲۰ تا سال ۱۳۶۷ در ذهن راوی امتداد مییابد. در سوی دیگر، آسایشگاهی در حومه پاریس قرار دارد که فضای متفاوت و روانشناختی داستان را پررنگتر میکند.
گلی ترقی در این مجموعه، خاطره را فقط بهعنوان یادآوری گذشته به کار نمیگیرد؛ نوشتن به بخشی از روند مواجهه راوی با وضعیت دشوارش تبدیل میشود. به همین دلیل، کتاب همزمان رنگوبوی خاطرهنگارانه و داستانی دارد. خواننده با روایتهایی روبهروست که از تجربههای شخصی نویسنده سرچشمه میگیرند، اما در قالب داستان کوتاه، با تمرکز بر فضا، آدمها و لحظههای ماندگار بازآفرینی شدهاند.
زنان در داستانهای این مجموعه نقشی پررنگ دارند و حضورشان در شکلگیری فضای روایت و خاطرات اهمیت ویژهای پیدا میکند. از سوی دیگر، رابطه با خانواده، تصویر پدر، دلبستگی به خانه و محله، فاصله گرفتن از گذشته و تلاش برای یافتن تعادل، از موضوعاتی هستند که در مسیر این داستانها دیده میشوند. این عناصر باعث میشوند کتاب برای خوانندهای که به ادبیات خاطرهمحور و داستانهای شخصیتمحور علاقه دارد، تجربهای قابلتأمل باشد.
در پایان، داستان «آخرین روز» به خروج خانم ترقی از بیمارستان و بازیافتن سلامتی او میپردازد. این پایان، مسیر طیشده از «اولین روز» را کامل میکند و به مجموعه ساختاری منسجم میدهد. داستانهای «آن سوی دیوار» و «گلهای شیراز» نیز در دوره سوم جایزه هوشنگ گلشیری بهعنوان داستانهای برگزیده انتخاب شدهاند؛ نکتهای که جایگاه این دو روایت را در میان داستانهای کتاب برجسته میکند.
نویسنده کتاب دو دنیا: جلد دوم خاطرههای پراکنده
گلی ترقی در دو دنیا: جلد دوم خاطرههای پراکنده، از تجربههای کودکی و بزرگسالی خود برای ساختن روایتهایی زنده و جزئینگر بهره میگیرد. نگاه او به گذشته، صرفاً بازگویی رویدادها نیست؛ هر خاطره در پیوند با مکان، خانواده، زنان حاضر در زندگی راوی و وضعیت روحی او معنا پیدا میکند. از این منظر، نویسنده میان خاطره شخصی و داستان کوتاه حرکت میکند و به گذشته شکل روایی میدهد.
توجه به تصویرسازی تهران قدیم و انتقال فضای آسایشگاه در حومه پاریس، از ویژگیهای قابل توجه این مجموعه است. نام گلی ترقی همچنین با داستان «درخت گلابی» پیوند دارد؛ اثری که داریوش مهرجویی آن را به فیلم تبدیل کرده است. در این کتاب، دغدغههای نویسنده درباره خاطره، خانواده و بازسازی خویشتن از خلال روایتهایی کوتاه و بههمپیوسته دنبال میشود.
خرید کتاب دو دنیا: جلد دوم خاطرههای پراکنده به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به داستان کوتاه فارسی، روایتهای برگرفته از خاطرات شخصی و ادبیات شخصیتمحور علاقه دارید، دو دنیا: جلد دوم خاطرههای پراکنده میتواند انتخاب مناسبی برای شما باشد. این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که دوست دارند در کنار یک روایت داستانی، با تصویرهایی از تهران قدیم، روابط خانوادگی و تجربههای درونی یک راوی نیز همراه شوند.
این مجموعه را به علاقهمندان آثار گلی ترقی، داستانهایی با فضای روانشناختی و روایتهایی درباره بازگشت به گذشته پیشنهاد میکنیم. اگر از کتابهایی لذت میبرید که در آنها خاطره، نوشتن و رهایی از یک وضعیت دشوار در هم تنیده میشوند، هفت داستان این مجموعه میتوانند نگاه شما را از کودکی تا بزرگسالی راوی دنبال کنند. همچنین خوانندگانی که به حضور پررنگ زنان در داستان و تصویرسازی فضاهای شهری و خانوادگی اهمیت میدهند، از ویژگیهای این کتاب بهره خواهند برد.
از این کتاب انتظار یک روایت خطی و پرحادثه نداشته باشید؛ جذابیت آن در کنار هم قرار گرفتن خاطرات، تغییر فضاها و آشکار شدن تدریجی جهان ذهنی راوی است. در نهایت، دو دنیا کتابی درباره نوشتن، بهیادآوردن و عبور از دورهای دشوار است؛ مجموعهای که هفت داستان کوتاه را در قالب جلد دوم خاطرههای پراکنده به یک مسیر روایی مشترک پیوند میدهد.
