ایران در گذر روزگاران اثر مسعود لقمان
معرفی کتاب ایران در گذر روزگاران؛ گفتوگوهای مسعود لقمان با ماشاالله آجودانی، داریوش آشوری، عبدالمجید ارفعی، مرتضی ثاقبفر، …
تاریخ ایران فقط در فهرست پادشاهان و رویدادهای سیاسی خلاصه نمیشود؛ برای فهم آن باید به زبان، دین، ادبیات، هویت و شیوه روایت گذشته نیز توجه کرد. کتاب «ایران در گذر روزگاران؛ گفتوگوهای مسعود لقمان با ماشاالله آجودانی، داریوش آشوری، عبدالمجید ارفعی، مرتضی ثاقبفر، …» خواننده را با مجموعهای از گفتوگوهای تاریخی و فرهنگی همراه میکند؛ گفتوگوهایی که هرکدام از زاویهای متفاوت به ایران و مسئله شناخت آن مینگرند.
مسعود لقمان در این اثر، موضوعاتی از تاریخ ایران باستان تا تاریخ معاصر، از فرمان کوروش بزرگ و گلنبشتههای تخت جمشید تا شاهنامه، تجدد، زبان فارسی و سیاست را پی میگیرد. نتیجه، کتابی چندصدایی است که در آن پرسش درباره گذشته، همزمان به پرسش درباره هویت ایرانی، شیوه تاریخنویسی و نسبت ایران با جهان مدرن تبدیل میشود.
درباره کتاب ایران در گذر روزگاران؛ گفتوگوهای مسعود لقمان با ماشاالله آجودانی، داریوش آشوری، عبدالمجید ارفعی، مرتضی ثاقبفر، …
ساختار کتاب بر گفتوگوهایی استوار است که هرکدام بر بخشی از تجربه تاریخی و فکری ایران تمرکز دارند. در گفتوگو با مرتضی ثاقبفر، سرشت تاریخنویسی و جامعه و دین ایرانیان و یونانیان باستان بررسی میشود. این بحث، خواننده را با اهمیت نگاه انتقادی به روایتهای تاریخی و با پرسشهایی درباره چگونگی بازسازی گذشته روبهرو میکند.
عبدالمجید ارفعی در گفتوگویی درباره فرمان کوروش بزرگ و گلنبشتههای تخت جمشید سخن میگوید. در این بخش، کوروش بزرگ بهعنوان نمونه آرمانی شهریاری دادگر در طول تاریخ مطرح میشود و اسناد و نشانههای مرتبط با ایران باستان در کانون توجه قرار میگیرند. این گفتوگو برای علاقهمندان به تاریخ هخامنشی و منابع مکتوب آن اهمیت ویژهای دارد.
بخش دیگری از کتاب به شاهنامه اختصاص دارد و جلال خالقی مطلق درباره این اثر حماسی سخن میگوید؛ گفتوگویی با عنوان «گل رنجهای کهن» که خواننده را به سوی ادبیات حماسی و جایگاه روایتهای کهن در فرهنگ ایرانی میبرد. در ادامه، ماشاالله آجودانی به بازخوانی انتقادی تاریخ معاصر ایران میپردازد و بر تقدم نقد تجدد در ایران بر نقد سنت تأکید میکند.
گفتوگو با عباس میلانی، موضوع بازیابی هویت ایرانی در عصر رضاشاهی را دنبال میکند و ایرانیت و تجدد را از نگاه فروغی و ارانی به بحث میگذارد. همچنین علی میرفطروس درباره تاریخ، تاریخنویسی و سیاست در ایران معاصر سخن میگوید و آسیبشناسی اندیشه و کنش سیاسی را با نگاهی به کارنامه سیاسی دکتر محمد مصدق بررسی میکند.
دو گفتوگوی دیگر نیز افق کتاب را گستردهتر میکنند: «بازخوانی یک زندگی» با عنوان «یکی داستان پر آب چشم» و گفتوگو با داریوش آشوری درباره رویارویی زبان فارسی با دنیای مدرن، با تمرکز بر زبان و مدرنیته. کنار هم قرار گرفتن این موضوعات، تصویری یکدست و سادهسازیشده ارائه نمیدهد؛ بلکه خواننده را به دیدن پیوند میان تاریخ، ادبیات، زبان، سیاست و هویت دعوت میکند.
ویژگی اصلی کتاب، گفتوگومحور بودن آن است. دیدگاههای گوناگون، امکان مقایسه و تأمل را فراهم میکنند و مخاطب میتواند از خلال بحثهای تخصصی، به پرسشهایی درباره تاریخنویسی، میراث فرهنگی، تجدد و معنای ایرانیت نزدیک شود. بنابراین، انتظار میرود این اثر بیش از آنکه روایتی خطی از تاریخ باشد، مجموعهای از دریچههای فکری برای بازخوانی گذشته و اکنون ایران باشد.
نویسنده کتاب ایران در گذر روزگاران؛ گفتوگوهای مسعود لقمان با ماشاالله آجودانی، داریوش آشوری، عبدالمجید ارفعی، مرتضی ثاقبفر، …
مسعود لقمان در این کتاب نقش گفتوگویی و پرسشگرانه دارد. او بحثها را به سوی موضوعاتی هدایت میکند که از تاریخ باستان و شاهنامه تا تاریخ معاصر، زبان فارسی، تجدد و سیاست امتداد مییابند. انتخاب این محورهای متنوع نشان میدهد که دغدغه کتاب، بررسی ایران از چند مسیر بههمپیوسته و قرار دادن دیدگاههای متفاوت در کنار یکدیگر است.
حضور چهرههایی مانند ماشاالله آجودانی، داریوش آشوری، عبدالمجید ارفعی، مرتضی ثاقبفر، جلال خالقی مطلق، عباس میلانی و علی میرفطروس، به کتاب امکان میدهد موضوعات تاریخی و فرهنگی را از منظرهای مختلف دنبال کند. در این مجموعه، تخصص هر گفتوگو به موضوعی مشخص پیوند میخورد و خواننده با مجموعهای از بحثهای متمرکز درباره ایران روبهرو میشود.
خرید کتاب ایران در گذر روزگاران؛ گفتوگوهای مسعود لقمان با ماشاالله آجودانی، داریوش آشوری، عبدالمجید ارفعی، مرتضی ثاقبفر، … به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
اگر به تاریخ ایران باستان، کوروش بزرگ، گلنبشتههای تخت جمشید و تمدنهای ایرانی و یونانی علاقه دارید، این کتاب میتواند خوانشی گفتوگومحور و چندوجهی از این موضوعات پیش روی شما بگذارد. علاقهمندان به شاهنامه و ادبیات حماسی نیز در بخش مربوط به جلال خالقی مطلق، با بحثی مرتبط با میراث روایی و فرهنگی ایران روبهرو میشوند.
این اثر برای خوانندگانی مناسب است که میخواهند تاریخ معاصر ایران را فقط از مسیر روایتهای سیاسی دنبال نکنند و درباره تاریخنویسی، نقد تجدد، هویت ایرانی و نسبت سنت و مدرنیته تأمل کنند. اگر زبان فارسی و رویارویی آن با دنیای مدرن برایتان اهمیت دارد، گفتوگو با داریوش آشوری نیز بخشی قابلتوجه از کتاب خواهد بود.
همچنین کسانی که به رابطه تاریخ و سیاست، اندیشه سیاسی معاصر و کارنامه سیاسی دکتر محمد مصدق علاقهمندند، از گفتوگوهای مرتبط با این حوزه بهره میبرند. در نهایت، «ایران در گذر روزگاران» انتخابی مناسب برای خوانندگانی است که کتابهای تاریخی، فرهنگی و فکری را در قالب گفتوگو میپسندند و ترجیح میدهند بهجای یک روایت تکصدا، با مجموعهای از دیدگاهها درباره گذشته و هویت ایران آشنا شوند.

