تخت پروکروستس (گزین گویه‌های فلسفی و عملی) اثر نسیم نیکلاس طلب

وقتی جهان پیچیده و پر از عدم قطعیت را در قالب نظریه‌های صلب و محدود جا می‌دهید، واقعیت را نادیده گرفته‌اید. نسیم نیکلاس طالب در کتاب تخت پروکروستس به بررسی همین خودفریبی‌های بزرگ انسان مدرن می‌پردازد و ذهن شما را به چالش می‌کشد.

خلاصه‌ی کتاب تخت پروکروستس و مفاهیم اصلی آن

کتاب تخت پروکروستس جملات قصار فلسفی و کاربردی

The Bed of Procrustes: Philosophical and Practical Aphorisms

مجموعه‌ای از گزین‌گویه‌های فشرده و تند و تیز است که به نقد خطاهای شناختی انسان مدرن می‌پردازد. پروکروستس در اساطیر یونان راهزنی بود که مهمانان خود را روی تختی می‌خواباند و اگر قد آن‌ها بلندتر یا کوتاه‌تر از تخت بود، اندامشان را می‌برید یا می‌کشید تا دقیقاً هم‌اندازه تخت شوند. نویسنده از این استعاره استفاده می‌کند تا نشان دهد ما چگونه واقعیت‌های پیچیده جهان را به زور در قالب مدل‌های محدود ذهنی جا می‌دهیم.

در این اثر مفاهیمی مانند عدم قطعیت، پذیرش شانس و نقد شدید نگاه‌های ساده‌انگارانه در اقتصاد و علوم انسانی بررسی می‌شوند. نویسنده هشدار می‌دهد که تلاش برای ساختارمند کردن تمام ابعاد زندگی و حذف تصادف، انسان را در برابر رویدادهای غیرمنتظره شکننده می‌سازد.

نسیم نیکلاس طالب کیست؟

نسیم نیکلاس طالب (Nassim Nicholas Taleb) در سال ۱۹۶۰ در شهر امیون واقع در شمال لبنان به دنیا آمد. پدرش پزشک انکولوژیست و پژوهشگر انسان‌شناسی و مادرش از خانواده‌ای سرشناس بود. پدربزرگ‌های او از سیاستمداران برجسته لبنان بودند، اما جنگ داخلی سال ۱۹۷۵ موقعیت خانوادگی آن‌ها را تحت تأثیر قرار داد. او تحصیلات خود را در دانشگاه پاریس آغاز کرد و موفق به دریافت مدرک ام‌بی‌ای از دانشکده وارتون دانشگاه پنسیلوانیا و دکترای علوم مدیریت از دانشگاه دوفین پاریس شد.

او سال‌ها به عنوان معامله‌گر معامله‌های پیچیده و تحلیلگر ریسک در وال استریت فعالیت کرد و سپس به تدریس در دانشگاه‌های معتبری مانند مدرسه مهندسی تندن دانشگاه نیویورک پرداخت. او در سال ۱۹۸۸ با سینتیا آن شلتون ازدواج کرد و دارای دو فرزند به نام‌های سارا و الکساندر است. تمرکز پژوهش‌های او بر مسائل احتمال، تصادف، شانس و مدیریت ریسک قرار دارد.

آثار و کتاب‌های نسیم نیکلاس طالب

طالب یک مجموعه‌ی ۵ کتابی به نام اینسرتو (Incerto) دارد که از نظر محتوایی منسجم و به هم مرتبط است و علاوه بر کتاب تخت پروکروستس شامل عناوین زیر است:

قوی سیاه:

این کتاب به بررسی اثرات عمیق رویدادهای نادر و پیش‌بینی‌ناپذیر بر جامعه و اقتصاد می‌پردازد.

پادشکننده:

این اثر مفهوم پادشکنندگی را معرفی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه برخی سیستم‌ها در مواجهه با آسیب و شوک‌، نه تنها ضعیف نمی‌شوند، بلکه قوی‌تر می‌شوند.

فریفته‌ی تصادف:

این کتاب نقش پنهان شانس و تصادف را در تصمیم‌گیری‌های مالی و زندگی روزمره تحلیل می‌کند.

پوست در بازی:

این کتاب به موضوع مسئولیت‌پذیری و پاسخگو بودن در مقابل ادعاها و رفتارها می‌پردازد. جایی که هرکس باید علاوه بر منافع تصمیماتش، هزینه‌های آن را نیز پذیرا باشد. در غیر این صورت، حرف و عملش فاقد اعتبار است.

مشخصات کتاب تخت پروکروستس از نسیم نیکلاس طالب

سال انتشار اولیه: ۲۰۱۰

ژانر: فلسفه مدرن و جملات کوتاه

مفاهیم اصلی: محدودیت دانش، خطاهای شناختی و عدم قطعیت

. لحن: فلسفی، تند و تیز و صریح، طعنه‌آلود

تحسین‌ها و میزان فروش: فروش میلیونی در سطح جهان، ترجمه‌شده به بیش از ۳۰ زبان، حضور در فهرست پرفروش‌های نیویورک تایمز و آمازون و دارای بیش از ۱۱ هزار رای در گودریدز با امتیاز ۳.۷

انتشارات و ترجمه: انتشارات گوناگونی اقدام به ترجمه و چاپ این کتاب کرده‌اند که از این میان باید به انتشارات بازاریابی و نشر نوین اشاره کرد. نظرات مخاطبان حاکی از آن است که اشکالاتی به ترجمه‌ی نشر تمدن علمی وارد است.

زبان نسخه‌ی اصلی: انگلیسی

نقد و بررسی کتاب تخت پروکروستس از نسیم نیکلاس طالب

منتقدان بر این باورند که لحن نویسنده در این اثر بسیار تند، مغرورانه و طلبکارانه است. او به جای ارائه استدلال‌های گام‌به‌گام و علمی، به بیان جملات کوتاه و صریح بسنده می‌کند که در برخی موارد مانع از درک عمق مفاهیم می‌شود.

همچنین برخی کارشناسان اقتصاد و دانشگاهیان معتقدند نقد شدید او به مدل‌های آکادمیک و ساختارهای مدرن بدون ارائه جایگزین‌های عملی و شفاف صورت گرفته است. آن‌ها ساختار کتاب را فرار از پاسخ‌گویی علمی می‌دانند.

از طرف دیگر انتشار کتابی شامل جملات کوتاه از نویسنده‌ای که به نگارش کتاب‌های تحلیلی دقیق و عمیق شهره است کمی دور از انتظار است. آن هم در دوره‌ای که فوران اطلاعات سطحی و فاقد ارزش آموزشی در قالب ویدیوهای کوتاه اینستاگرامی و توییت‌ها، جهان را درمی‌نوردد. اما به نظر طالب، ذهن انسان برای درک مفاهیم، ناگزیر از کوتاه و فشرده کردن مفاهیم است تا مانند تخت پروکروستس در قالب ذهنی‌اش جای بگیرد. اما طالب در پس‌گفتارِ انتهای کتاب در این خصوص توضیح می‌دهد که جملات قصار یا گزین‌گویه‌ها از قدمتی تاریخی برخوردار بوده و سرشار از غنای آموزشی هستند. جملاتی که برای فهمشان باید عادات مطالعه‌مان را تغییر دهیم و خصوصا از توضیح این جملات، خودداری کرده و بیش از چند جمله را در هر نشست نخوانیم.

جملاتی از کتاب تخت پروکروستس

انتشارات نوین، چاپ چهارم، صفحه ۳۷

با افرادی هم‌نشین نشوید که خیلی ثروتمندتر از خودتان هستند. اما اگر شدید، در قلمروی خودتان این کار را بکنید (به رستوران‌هایی بروید ک از عهده‌یهزینه‌اش برمی‌آیید، همچنین باری شراب و غیره).

. برای بیشتر آدم‌ها، موفقیت مَعبر پرگزندی است از منزلِ متنفر بودن به منزلِ مورد تنفر واقع شدن.

اگر می‌خواهید بدانید به مکانی که در آن هستید، فارغ از زنجیرهای وابستگی، علاقه دارید یا نه، به این موضوع توجه کنید که آیا هنگام بازگشت، به اندازه‌ی زمان ترک کردن آنجا خوشحال هستید یا نه.

از روی تعداد دفعات اشاره کردن یک نفر به «پول» در مکالماتش می‌توانید تشخیص دهید او چقدر احساس فقر می‌کند.

حس و حال مطالعه‌ی کتاب

مواجهه با گزین‌گویه‌های صریح و بی‌پروا، تکان‌دهنده است. خواندن متن، حس بیداری از خواب غفلت را به شما منتقل می‌کند. این اثر ذهن را به چالش می‌کشد و صراحت آن لحظاتی از تأمل عمیق را رقم می‌زند.

چرا باید کتاب تخت پروکروستس را بخوانیم؟

این اثر به شما یاد می‌دهد که محدودیت‌های دانش خود را بشناسید. شما می‌آموزید که واقعیت را فدای نظریه‌های صلب و تعاریف قالبی نکنید. همچنین به شما کمک می‌کند در مواجهه با عدم قطعیت‌های جهان هوشیارتر رفتار کنید.

این کتاب را چه کسانی بخوانند و چه کسانی نخوانند؟

این اثر برای بزرگسالان، علاقه‌مندان به فلسفه، مدیریت ریسک، روان‌شناسی شناختی و کسانی که به دنبال تفکر انتقادی هستند مناسب است.

کسانی که به دنبال کتاب‌های انگیزشی ساده، راهکارهای گام‌به‌گام و متون داستانی پیوسته هستند بهتر است این کتاب را نخوانند.

سایر کتاب‌های پیشنهادی کتابچی

فراسوی نیک و بد از فردریش نیچه:

این اثر به نقد جزم‌اندیشی اخلاقی و بررسی مفاهیم پیش‌فرض ذهنی انسان می‌پردازد.

متعلقات و ملحقات از آرتور شوپنهاور:

این کتاب مجموعه‌ای از جستارها و گزین‌گویه‌های فلسفی درباره حکمت زندگی و واقعیت‌های جهان است.

کتاب دلواپسی از فرناندو پسوا:

این اثر شامل یادداشت‌های کوتاه و تأملات عمیق درباره تفکر، تنهایی و مواجهه با واقعیت است.

کتابچی مطالعه این کتاب را به شما پیشنهاد می‌کند. برای خرید کتاب تخت پروکروستس از بالای همین صفحه، سفارش خود را ثبت کنید. همچنین می‌توانید این کتاب مفید را به دوستانتان هدیه دهید.