فقه و حکمرانی حزبی اثر داود فیرحی

معرفی کتاب فقه و حکمرانی حزبی

حزب سیاسی فقط یک ابزار انتخاباتی یا تشکیلاتی نیست؛ می‌تواند شیوه‌ای برای سازمان‌دهی قدرت، مشارکت سیاسی و اداره کشور باشد. کتاب فقه و حکمرانی حزبی نوشته داود فیرحی، به بررسی همین مسئله می‌پردازد و می‌پرسد حکمرانی حزبی در دولت مدرن چه ماهیتی دارد، بر چه مهارت‌ها و معیارهایی استوار است و چگونه می‌توان نسبت آن را با فقه سیاسی سنجید.

این اثر پژوهشی در حوزه علوم سیاسی و اندیشه سیاسی، موضوعی تازه، پیچیده و همچنان مبهم را در مرکز توجه قرار می‌دهد: پیوند میان صنعت حزب و دانش فقه. نویسنده با تمرکز بر تجربه ایران و فقه شیعه، فاصله میان عمل سیاسی و صورت‌بندی نظری حزب را بررسی می‌کند و خواننده را با پرسش‌هایی درباره دولت مدرن، دموکراسی، تحزب و حکمرانی روبه‌رو می‌سازد.

فیرحی در این کتاب نشان می‌دهد که بحث از حزب، بخشی از مواجهه فقه با دولت مدرن است؛ مواجهه‌ای که هنوز مسائل مهمی برای اندیشه سیاسی اسلامی به همراه دارد. کتاب فقه و حکمرانی حزبی برای خوانندگانی نوشته شده است که می‌خواهند به جای نگاه سطحی به حزب، آن را به‌عنوان الگویی از کشورداری و سازمان سیاسی مطالعه کنند.

درباره کتاب فقه و حکمرانی حزبی

محور اصلی کتاب، تعریف و تحلیل حکمرانی حزبی است. حکمرانی حزبی در این اثر نوعی ملک‌داری، مهارت و صناعت کشورداری معرفی می‌شود که در دوره معاصر و هم‌زمان با اهمیت یافتن دولت مدرن، جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است. از این منظر، حزب تنها یک نهاد جانبی در ساختار سیاسی نیست، بلکه با چگونگی توزیع قدرت، شکل‌گیری تصمیم‌های عمومی و سامان یافتن رابطه میان جامعه و حکومت ارتباط دارد.

پژوهش حاضر چند پرسش اساسی را دنبال می‌کند: ماهیت حکمرانی حزبی چیست؟ این نوع حکمرانی چه تفاوتی با شیوه‌های بدیل و سنتی کشورداری دارد؟ معیار درست و نادرست در آن چگونه تعیین می‌شود؟ و دانش فقه، به‌عنوان میراثی مهم در حوزه حکمت عملی، چه نسبتی با حزب و نظام حزبی پیدا می‌کند؟ طرح این پرسش‌ها، کتاب را از توصیف ساده احزاب فراتر می‌برد و آن را به مطالعه‌ای درباره مبانی فقهی و سیاسی تحزب تبدیل می‌کند.

یکی از نکات مهم اثر، توجه به فاصله میان نظر و عمل است. در حالی که برخی فقیهان در عمل به ایجاد احزاب بزرگ کمک کرده‌اند، درباره ضرورت حزب سخن گفته‌اند یا در زمینه احزاب سیاسی قانون‌گذاری کرده‌اند، صورت‌بندی منسجم و مستقلی از فقه تحزب شکل نگرفته است. همین شکاف، به باور نویسنده، از مسائل مهم حکومت‌داری در ایران معاصر به شمار می‌رود و بررسی دقیق‌تری را می‌طلبد.

کتاب همچنین بر پیوند حزب با اصل دموکراسی تأکید دارد، نه صرفاً با دینی یا سکولار بودن یک نظام سیاسی. این نگاه، تقلیل حزب به ویژگی دموکراسی سکولار را نقد می‌کند و امکان گفت‌وگویی گسترده‌تر میان تحزب، فقه سیاسی و دموکراسی را پیش می‌کشد. بنابراین، خواننده با اثری تحلیلی مواجه است که هم مفاهیم حکمرانی را بررسی می‌کند و هم نسبت اندیشه سیاسی اسلامی با نهادهای مدرن را به پرسش می‌گیرد.

نویسنده کتاب فقه و حکمرانی حزبی

داود فیرحی در فقه و حکمرانی حزبی، دغدغه‌ای میان‌رشته‌ای را دنبال می‌کند؛ دغدغه‌ای که در مرز میان فقه سیاسی، علوم سیاسی و مسئله دولت مدرن قرار دارد. تمرکز او بر حزب، فقط به کارکرد سازمانی یا رقابت سیاسی آن محدود نمی‌شود، بلکه به مبانی نظری، معیارهای حکمرانی و امکان شکل‌گیری دانشی درباره تحزب توجه دارد.

رویکرد نویسنده در این اثر، پرسش‌محور و تحلیلی است. او با کنار هم گذاشتن مفهوم حکمرانی حزبی، تجربه دولت مدرن و میراث فقه در حوزه حکمت عملی، زمینه‌ای برای بازاندیشی در رابطه فقه و سیاست فراهم می‌کند. توجه به تضاد یا فاصله میان کنش فقیهان و نظریه‌پردازی درباره حزب نیز نشان می‌دهد که کتاب در پی طرح مسئله‌ای واقعی در حکومت‌داری معاصر است، نه ارائه تعریفی کلی و انتزاعی از حزب.

این اثر در حوزه علوم سیاسی شایسته تقدیر شناخته شده است و می‌تواند برای مطالعه دیدگاه‌های فیرحی درباره تحزب، فقه سیاسی و حکمرانی مدرن مورد توجه قرار گیرد.

خرید کتاب فقه و حکمرانی حزبی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

اگر به علوم سیاسی، فقه سیاسی و نظریه‌های حکمرانی علاقه دارید، فقه و حکمرانی حزبی می‌تواند انتخابی مناسب برای شما باشد. این کتاب به‌ویژه برای خوانندگانی ارزشمند است که می‌خواهند مفهوم حزب را فراتر از انتخابات و فعالیت‌های تشکیلاتی ببینند و نقش آن را در سازمان‌دهی حکومت و اداره جامعه بررسی کنند.

این اثر برای دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، اندیشه سیاسی، فقه سیاسی و مطالعات دولت مدرن نیز موضوعی قابل تأمل فراهم می‌کند. کسانی که درباره نسبت سنت و نهادهای سیاسی جدید، رابطه دموکراسی و حزب، یا چالش‌های حکومت‌داری در ایران معاصر مطالعه می‌کنند، در این کتاب با مجموعه‌ای از پرسش‌های بنیادین روبه‌رو خواهند شد.

اگر دنبال کتابی هستید که به‌جای ارائه پاسخ‌های ساده، شما را به فکر کردن درباره مبانی تحزب و معیارهای حکمرانی وادارد، این پژوهش تجربه‌ای تحلیلی و مسئله‌محور پیش رویتان می‌گذارد. از این کتاب نباید انتظار راهنمای اجرایی برای فعالیت حزبی داشت؛ موضوع آن بررسی نظری و فقهی جایگاه حزب و حکمرانی حزبی است. در نهایت، کتاب برای کسانی مناسب است که از مطالعه آثار جدی درباره دموکراسی، دولت مدرن، فقه شیعه و آینده سیاست در ایران لذت می‌برند.