بودنبروک‌ها (زوال یک خاندان) اثر توماس مان

چه اتفاقی می‌افتد وقتی یک خاندان بازرگان و قدرتمند پس از چند دهه شکوه، گام به گام به سوی زوال پیش می‌رود؟ چگونه ورود حساسیت‌های هنری و روحیه فلسفی می‌تواند اراده عملی انسان‌ها را در دنیای سخت تجارت تضعیف کند؟

بودنبروک‌ها اثر توماس مان با بیان سرگذشت اعضای یک خانواده بورژوا که در میان تکاپوی مالی و فشارهای اجتماعی روزگار می‌گذرانند، روایتی بیدارکننده از ناپایداری قدرت و موهبت‌های مادی ارائه می‌دهد. اگر می‌خواهید با یکی از مهم‌ترین شاهکارهای ادبیات کلاسیک اروپا آشنا شوید، این داستان جذاب را از دست ندهید.

خلاصه‌ی کتاب بودنبروک ها و مفاهیم اصلی آن

کتاب بودنبروک‌ها زوال یک خاندان

Buddenbrooks: The Decline of a Family

سرگذشت چهار نسل از یک خانواده‌ی بازرگان معتبر در شهر لوبک آلمان را میان سال‌های ۱۸۳۵ تا ۱۸۷۷ روایت می‌کند. در ابتدای داستان، این خاندان به رهبری یوهان بودنبروک در اوج ثروت و اقتدار قرار دارد و خرید خانه‌ای مجلل نماد تثبیت موقعیت اجتماعی آنان است. با این حال، در گذر زمان و با روی کار آمدن نسل‌های بعدی، تضاد میان پایبندی به نظم کهنه و تغییرات اقتصادی جامعه آشکار می‌شود.

فضای داستان در خانه بزرگ خیابان مِنگ با سالن‌های مجلل، مهمانی‌های با شکوه، غذاهای مفصل و گفت‌وگوهای طولانی درباره‌ی تجارت غله و سیاست اروپا شکل می‌گیرد. در پس این شکوه ظاهری، کشمکش‌های درونی پرشماری جریان دارد؛ از اختلافات مالی میان اعضا بر سر ارثیه تا بحران‌های سیاسی مانند تحولات سال ۱۸۴۸ آلمان. اعضای خانواده در مسیر حفظ موقعیت تجاری، با چالش‌های سنگینی روبه‌رو می‌شوند؛ دختر خانواده در پی ازدواج‌های مصلحتی، آسیب‌های روحی می‌بیند و پسران خانواده هر یک به شیوه‌ای در برابر فشارهای جامعه‌ی بورژوازی و حفظ آبروی تجاری دچار فرسایش می‌شوند.

داستان با محوریت سه فرزند خاندان یعنی توماس، کریستیان و تونی ادامه می‌یابد. توماس می‌کوشد تجارت‌خانه را حفظ کند، کریستیان رفتاری بی‌قید پیش می‌گیرد و تونی قربانی ازدواج‌های ناموفق بر اساس مصلحت‌های مالی می‌شود. با ورود تمایلات هنری و روحی به نسل چهارم و مرگ زودهنگام آخرین وارث، توان اقتصادی و حیاتی این خاندان تحلیل می‌رود و تجارت‌خانه سرانجام ورشکست و منحل می‌گردد.

توماس مان کیست؟

توماس مان (Thomas Mann) نویسنده‌، منتقد و روزنامه‌نگار آلمانی در ۶ ژوئن ۱۸۷۵ در شهر لوبک به دنیا آمد. پدرش بازرگان غلات و سناتور شهر بود و مادرش رگه‌ای برزیلی داشت. او پس از درگذشت پدر همراه خانواده به مونیخ رفت و در دانشگاه مونیخ به تحصیل در رشته‌های تاریخ، ادبیات و اقتصاد سیاسی پرداخت.

او پس از انتشار نخستین رمان خود یعنی بودنبروک‌ها، به شهرت فراوانی دست یافت و در سال ۱۹۲۹ برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات شد. مان به دلیل مواضع ضدفاشیسم و اعتراض به حکومت نازی‌ها ناچار به مهاجرت به سوئیس و سپس ایالات متحده شد. او در آمریکا در دانشگاه پرینستون تدریس کرد. او سرانجام در ۱۲ اوت ۱۹۵۵ در سن ۸۰ سالگی در زوریخ سوئیس درگذشت.

آثار و کتاب‌های توماس مان

• ‏کوه جادو: این رمان سرگذشت هانس کاستورپ را در یک آسایشگاه بیماران ریوی در آلپ روایت می‌کند و به کالبدشکافی اندیشه‌ها و بحران‌های فکری جامعه‌ی اروپا پیش از جنگ جهانی اول می‌پردازد.

• ‏مرگ در ونیز: این داستان کوتاه به زندگی نویسنده‌ای میانسال می‌پردازد که در سفر به ونیز درگیر شیفتگی زیبایی‌شناسانه و فروپاشی روانی در برابر بیماری و مرگ می‌شود.

• ‏تونیو کروگر: این اثر به بررسی تعارض‌های درونی یک هنرمند میان زندگی عادی بورژوایی و انزوای جهان هنری می‌پردازد و دغدغه‌های روحی یک نویسنده‌ی جوان را ترسیم می‌کند.

مشخصات کتاب بودنبروک‌ها از توماس مان

• ‏ سال انتشار اولیه: ۱۹۰۱

• ‏ ژانر: رمان تاریخی، داستان خانوادگی

• ‏مفاهیم اصلی: زوال بورژوازی، تقابل هنر و تجارت، تقابل سنت و مدرنیته و شکاف نسل‌ها

• ‏ لحن: واقع‌گرایانه، ادبی، روان‌شناختی همراه با طنز خفیف

• ‏ تحسین‌ها و میزان فروش: برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات سال ۱۹۲۹، فروش بیش از یک میلیون نسخه در آلمان و امتیاز ۴.۲۱ از ۵ در گودریدز

• ‏ سانسور و ممنوعیت چاپ: ممنوعیت چاپ در دوره حکومت نازی‌ها در آلمان

• ‏انتشارات و ترجمه: این رمان را در ایران انتشارات ماهی با ترجمه‌ی علی اصغر حداد منتشر کرده است. البته این کتاب در انتشارات دنیای نو نیز موجود است.

• ‏زبان نسخه‌ی اصلی: آلمانی

نقد و بررسی کتاب بودنبروک‌ها از توماس مان

برخی از منتقدان و خوانندگان به ریتم کند داستان در بخش‌های نخستین و توصیف‌های بیش از حد مفصل از اثاثیه، لباس‌ها و آداب مهمانی‌های طبقه بورژوا ایراد گرفته‌اند. صحنه‌های طولانی مهمانی‌ها و گفت‌وگوهای طولانی درباره‌ی جزئیات تجارت غله برای برخی از مخاطبان کسالت‌بار جلوه می‌کند.

همچنین تعدد زیاد شخصیت‌ها و شاخه‌های خانوادگی در ابتدای کتاب، پیگیری سرگذشت افراد را برای برخی از خوانندگان دشوار می‌سازد. فضای سنگین ملال و سایه‌ی مداوم زوال و مرگ نیز از دیگر نکات مطرح‌شده درباره‌ی این رمان است.

بخشی از متن کتاب بودنبروک‌ها

انتشارات ماهی، چاپ چهاردهم، صفحه ۴۴۷

خشم و خروش سناتور، علت دیگری داشت. آنچه او را از خود بی‌خود می‌کرد و موجب می‌شد برای نخستین بار در زندگی چنان واکنش تندی از خود بروز دهد، آن صد و بیست هفت‌هزار پانصد کورانت مارک نبود! در اصل این پیشامد، تنها یکی از شکست‌ها و سرخوردگی‌هایی به‌حساب می‌آمد که او در چند ماه اخیر در بده‌بستان‌های تجاری و مسایل سیاسی متحمل شده بود. کارها ابداً خوب پیش نمی‌رفت! هیچ زمینه‌ای نبود که فعالیت سناتور با موفقیت قرین باشد! به راستی کار به جایی رسیده بود که در خانه‌ی پدرانش در ارتباط با مهم‌ترین مسایل «او را نادیده می‌گرفتند»؟ کار به جایی کشیده بود که یک پاستور ریگایی سر او کلاه می‌گذاشت؟ چه‌بسا سناتور می‌توانست مانع این کلاهبرداری شود. ولی نفوذ کلام‌اش تاکنون این‌گونه محک نخورده بود! وقایع بدون دخالت او مسیر خود را طی کرده بودند! به نظرش می‌رسید که چنین چیزی پیشترها امکان نداشت رخ دهد، جرئت نداشت رخ دهد! به این ترتیب پایه‌های اعتقاد او نسبت به بخت، قدرت و آینده‌ی خویش بیش از پیش سست می‌شد. آنچه او را وامی‌داشت در برابر مادر و خواهر خود این گونه به خروش بیاید، در اصل چیزی نبود جز ضعف و یأسی که در درون خود حس می کرد.

حس و حال مطالعه‌ی کتاب

خواندن این کتاب حس حضور در یک خانه باشکوه اما رو به افول را به شما منتقل می‌کند.توصیف‌های دقیق نویسنده شما را با غم سنگین گذر زمان و ناپایداری قدرت روبه‌رو می‌سازد. لحن سنجیده‌ی داستان، ترکیبی از ملال، طنز خفیف و نوستالژی برای یک شکوه ازدست‌رفته است.

چرا باید کتاب بودنبروک‌ها را بخوانیم؟

این اثر به شما نشان می‌دهد که چگونه تصادف‌ها و انتخاب‌های فردی بر سرنوشت یک خانواده اثر می‌گذارند. شما با مطالعه‌ی آن درس‌هایی درباره‌ی نسبت اخلاق، ثروت و تغییرات اجتماعی در زمانه‌ی مدرن می‌آموزید. همچنین درک عمیق‌تری از کشمکش میان وظیفه‌ی خانوادگی و خواسته‌های فردی پیدا می‌کنید.

این کتاب را چه کسانی بخوانند و چه کسانی نخوانند؟

این رمان به دوست‌داران ادبیات کلاسیک آلمان، علاقه‌مندان به داستان‌های حماسی خانوادگی و کسانی که به بررسی تغییرات اجتماعی و تاریخی اروپا علاقه دارند توصیه می‌شود.

اما مطالعه‌ی این کتاب برای کسانی که به دنبال داستان‌های پرهیجان، سریع و کوتاه هستند یا از توصیف‌های جزئی و رویکرد واقع‌گرایانه‌ی کند حوصله‌شان سر می‌رود مناسب نیست. همچنین رده سنی بزرگسال برای درک مفاهیم پیچیده‌ی اقتصادی و روانی آن مناسب‌تر است.

سایر کتاب‌های پیشنهادی کتابچی

• ‏ طبل حلبی از گونتر گراس:

این رمان به سرگذشت اسکار ماتزرات و تحلیل جامعه‌شناختی آلمان در دوران جنگ جهانی دوم می‌پردازد.

• خانواده موسکات از آیزاک باشویس سینگر:

این داستان سرگذشت چند نسل از یک خانواده‌ی یهودی در ورشو و زوال ارزش‌های سنتی آنان را روایت می‌کند.

• ‏ قصر از فرانتس کافکا:

این اثر روایتی از تلاش‌های بی‌حاصل قهرمان داستان برای ورود به نظامات پیچیده و دیوان‌سالاری ناشناخته است.

کتابچی مطالعه این کتاب را به شما پیشنهاد می‌کند. برای خرید کتاب بودنبروک‌ها از بالای همین صفحه، سفارش خود را ثبت کنید.